Projekt został poświęcony jednemu z najważniejszych, a jednocześnie wciąż nie w pełni rozpoznanych okresów historii Chełma. W XIII wieku miasto stało się jednym z głównych ośrodków państwa Daniela Romanowicza. To właśnie z tym okresem wiążą się rozwój grodu na Górze Chełmskiej, powstanie książęcej siedziby, świątyń oraz zaplecza gospodarczego i rzemieś
lniczego.Celem przedsięwzięcia nie było tworzenie uproszczonego wizerunku średniowiecznego władcy, ale przybliżenie mieszkańcom złożonych dziejów miasta, o których wiedzę czerpiemy dziś zarówno ze źródeł pisanych, przede wszystkim z Kroniki halicko-wołyńskiej, jak i z wyników badań
archeologicznych.Historia, której można było dotknąćProjekt miał charakter edukacyjny, międzypokoleniowy i partycypacyjny. Jednym z jego pierwszych działań były warsztaty „Gospodarze Grodu – stylizacja z epoki księcia Daniela”, przygotowane we współpracy z Uniwersytetem Trzeciego Wieku. Uczestniczki poznawały inspiracje związane ze strojem i codziennością mieszkańców XIII-wiecznego grodu, a następnie przygotowały stylizacje wykorzystane podczas rekonstrukcji
historycznej.Największym wydarzeniem projektu była rekonstrukcja „W grodzie księcia Daniela – żywa historia XIII wieku”. Teren przed Biblioteką zamienił się w średniowieczny obóz z namiotami, uzbrojeniem, łucznictwem, pokazami walk, stanowiskami rzemieślniczymi, kuźnią, mennicą i prezentacjami codziennego życia. Wydarzenie realizowało Stowarzyszenie Chorągiew Rycerstwa Ziemi Lubelskiej. Program uzupełniły pokazy konne oraz kuchnia polowa, a mieszkańcy mogli nie tylko obserwować rekonstruktorów, ale także aktywnie uczestniczyć w przygotowanych dział
aniach.Ważnym elementem projektu była również „Kuchnia i zapachy epoki”. Powstała „Karta Smaków XIII wieku” z opisami potraw inspirowanych dawną kuchnią oraz recepturami możliwymi do wykonania współcześnie. Znalazły się w niej między innymi polewka mięsna z pęczakiem, czosnkiem niedźwiedzim i pokrzywą, podpłomyki oraz napary ziołowe z
miodem.Dziesięć opowieści o średniowiecznym ChełmieJednym z rzeczowych rezultatów projektu jest wystawa „Chełm w czasach Księcia Daniela”, otwarta od 16 listopada. Ekspozycję tworzy dziesięć plansz poświęconych najważniejszym zagadnieniom związanym z XIII-wiecznym
miastem.Zwiedzający mogą poznać postać Daniela Romanowicza, historię powstania chełmskiego grodu, rolę Chełma jako ośrodka władzy, a także codzienne życie jego mieszkańców. Kolejne plansze przedstawiają rzemiosło, handel, organizację wojska, życie religijne oraz badania archeologiczne prowadzone na Górze Cheł
mskiej.Wystawa łączy tradycyjną formę ekspozycji z rozwiązaniami cyfrowymi. Na planszach znajdują się kody QR prowadzące do krótkich nagrań lektorskich. Dzięki nim odbiorcy mogą nie tylko przeczytać najważniejsze informacje, ale także wysłuchać dodatkowej opowieści. Treści są dostępne również w formie tekstowej, a materiały wystawy prezentowane są na totemie multimedialnym przed Biblioteką.Wystawa dostępna dla mieszkańcówEkspozycja została ustawiona w Chełmskiej Bibliotece Publicznej przy ul. Partyzantów 40 i jest dostępna bezpłatnie. Można ją oglądać indywidualnie, rodzinnie lub w ramach wizyt grup szkolnych. Warto przejść kolejno przez wszystkie plansze, ponieważ tworzą one spójną opowieść – od początków grodu i działalności Daniela Romanowicza po odkrycia archeologiczne, dzięki którym dziś możemy odtwarzać obraz średniowiecznego Cheł
ma.Wystawa przypomina, iż historia miasta nie zaczyna się od współczesnych ulic i budynków. Pod znanym nam Chełmem kryją się ślady znacznie starszego ośrodka, który już ponad siedemset lat temu pełnił ważne funkcje polityczne, religijne, gospodarcze i
kulturowe.Zapraszamy mieszkańców Chełma i regionu do odwiedzenia wystawy „Chełm w czasach Księcia Daniela” w Chełmskiej Bibliotece Publicznej im. Marii Pauliny Orsetti w Chełmie, przy ul. Partyzantów
40.Projekt „Szlak Księcia Daniela. Chełm XIII wieku – historia do odkrycia” dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra” edycja 2026.