Co dzieje się ze szczątkami po likwidacji grobu. W trzech polskich miastach obowiązują różne zasady

zycie.news 6 godzin temu
Zdjęcie: cmentarz @pexels


Tymczasem obowiązujące przepisy przewidują sytuacje, w których po 20 latach miejsce pochówku może zostać wykorzystane ponownie. jeżeli nikt nie zadba o przedłużenie ochrony grobu ziemnego, zarządca cmentarza może przeznaczyć go dla innej osoby. Co najbardziej zaskakujące, szczątki wcześniej pochowanego zmarłego nie wszędzie traktowane są w taki sam sposób. Różnice między polskimi miastami mogą wywołać zdumienie.

Każdego roku miliony Polaków odwiedzają cmentarze, przynosząc kwiaty i zapalając znicze na grobach najbliższych. Dla wielu rodzin to szczególne miejsca, związane z historią kolejnych pokoleń.

Niewiele osób zastanawia się jednak, co stanie się z grobem po upływie kilkudziesięciu lat. Tymczasem przepisy dotyczące pochówków przewidują możliwość ponownego wykorzystania niektórych miejsc na cmentarzu.

Nie oznacza to, iż po upływie dokładnie 20 lat każdy grób zostaje zlikwidowany. W określonych sytuacjach zarządca może jednak przeznaczyć nieprzedłużone miejsce na kolejny pochówek.

Dziennikarze „Faktu” sprawdzili, jak takie procedury wyglądają w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu. Okazało się, iż mimo obowiązywania tych samych ogólnopolskich przepisów praktyki poszczególnych zarządców wyraźnie się różnią.

Po 20 latach grób może zostać wykorzystany ponownie. Tak stanowią przepisy

Podstawowe zasady określa ustawa z 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

Zgodnie z jej art. 7 grób nie może zostać ponownie wykorzystany do pochówku przed upływem 20 lat. Po tym okresie przepisy dopuszczają jednak ponowne pochowanie w nim innej osoby, chyba iż zgłoszono odpowiednie zastrzeżenie i wniesiono wymaganą opłatę.

W praktyce oznacza to, iż ochrona zwykłego grobu ziemnego nie musi trwać bezterminowo.

Aby zapobiec jego ponownemu wykorzystaniu, zainteresowana osoba może zgłosić zastrzeżenie i zapłacić za przedłużenie ochrony na kolejne 20 lat.

Co istotne, nie musi tego robić wyłącznie najbliższy krewny zmarłego. Ustawa dopuszcza wniesienie zastrzeżenia przez jakąkolwiek osobę, która uiści odpowiednią opłatę.

Brak zapłaty nie oznacza kary finansowej ani automatycznego powstania długu. Może jednak doprowadzić do utraty ochrony miejsca pochówku przed jego ponownym wykorzystaniem.

Warszawa. Szczątki zmarłego mogą zostać przeniesione w inne miejsce

Szczególne emocje może budzić sposób postępowania ze szczątkami osób pochowanych wcześniej.

Jak ustalili dziennikarze „Faktu”, na warszawskich cmentarzach komunalnych nieopłacony grób ziemny może zostać przeznaczony do ponownego pochówku.

W takim przypadku dotychczasowe miejsce pamięci przestaje funkcjonować jako poprzedni grób.

Dyrektor Zarządu Cmentarzy Komunalnych w Warszawie Krzysztof Świboda wyjaśnił w rozmowie z gazetą, iż podczas ponownego wykorzystania grobu znajdujące się w nim szczątki są wydobywane i chowane w innym miejscu na terenie cmentarza.

Dla rodzin, które przez lata odwiedzały konkretną mogiłę, może to być szczególnie trudna informacja.

Warszawski zarządca wskazał również, iż przepisy nie nakładają na niego obowiązku indywidualnego zawiadamiania krewnych o zbliżającym się końcu dwudziestoletniego okresu ochronnego.

Oznacza to, iż rodzina powinna samodzielnie interesować się terminem wymaganej opłaty.

Kraków. Możliwe jest inne rozwiązanie, ale trzeba spełnić warunki

Nieco inaczej wyglądają procedury stosowane na cmentarzach komunalnych w Krakowie.

Jak wyjaśniła „Faktowi” przedstawicielka krakowskiego magistratu Małgorzata Tabaszewska, przy ponownym wykorzystaniu grobu ziemnego szczątki poprzednio pochowanej osoby lub pozostałości trumny co do zasady są wydobywane i grzebane w innym miejscu tego samego cmentarza.

Istnieje jednak możliwość odstąpienia od ich wydobywania.

Może to nastąpić na wniosek osoby uprawnionej do pochowania zwłok.

W Krakowie zwrócono również uwagę na istotny wyjątek dotyczący grobów o szczególnym znaczeniu.

Nie można ponownie wykorzystywać miejsc pochówku, które stanowią pamiątki historyczne lub posiadają wartość artystyczną. Ochrona takich grobów wynika bezpośrednio z przepisów ustawy.

Oznacza to, iż choćby po wielu dziesięcioleciach nie każde miejsce na cmentarzu może zostać przeznaczone dla kolejnego zmarłego.

Wrocław. Szczątki pozostają na miejscu choćby po ponownym wykorzystaniu grobu

Jeszcze inne zasady opisano we Wrocławiu.

Według informacji przekazanych przez tamtejszy magistrat przy ponownym wykorzystaniu grobu ziemnego szczątki wcześniej pochowanej osoby nie są wydobywane.

Usunięciu mogą natomiast podlegać zewnętrzne elementy mogiły, między innymi nagrobek, tablica czy krzyż.

Wnętrze grobu pozostaje nienaruszone.

Przedstawicielka Urzędu Miejskiego Wrocławia Monika Dubec wyjaśniła, iż przyjmuje się, iż po upływie 20 lat zawartość grobu ulega procesom rozkładu i mineralizacji.

Dlatego kolejny pochówek może odbyć się bez usuwania pozostałości wcześniejszego zmarłego.

Różnice pomiędzy Warszawą, Krakowem a Wrocławiem pokazują, jak duże znaczenie mają lokalne procedury dotyczące ponownego wykorzystania miejsc pochówku.

Rodzina może nie otrzymać żadnego listu. To szczególnie ważna informacja

Jednym z najbardziej zaskakujących ustaleń jest brak ustawowego obowiązku indywidualnego powiadamiania krewnych o zbliżającym się terminie wygaśnięcia ochrony grobu.

Nie oznacza to jednak, iż zarządcy cmentarzy w ogóle nie informują o konieczności wniesienia opłaty.

W Krakowie stosowane są między innymi ogłoszenia prasowe, zawiadomienia umieszczane na grobach oraz korespondencja wysyłana na znane administratorowi adresy.

We Wrocławiu informacje o zaległościach również mogą pojawiać się bezpośrednio na mogiłach lub w lokalnej prasie.

Problem polega na tym, iż takie komunikaty nie zawsze docierają do zainteresowanych.

Jeśli rodzina mieszka daleko od cmentarza, rzadko odwiedza grób albo zmieniła adres zamieszkania, może nie dowiedzieć się na czas o konieczności przedłużenia ochrony miejsca pochówku.

Dlatego nie warto zakładać, iż administracja cmentarza sama skontaktuje się z bliskimi przed upływem 20 lat.

Nie każdy grób podlega zasadzie 20 lat. Jest istotny wyjątek

Warto podkreślić, iż opisane reguły nie dotyczą wszystkich rodzajów pochówków w taki sam sposób.

Ustawa przewiduje wyjątek dla grobów murowanych przeznaczonych do pochowania więcej niż jednej osoby. Przepisy dotyczące dwudziestoletniego zakazu ponownego pochówku i jego przedłużania nie mają również zastosowania do chowania urn ze skremowanymi szczątkami.

To istotna różnica między zwykłym grobem ziemnym a wieloosobowym grobem murowanym.

Nie należy więc zakładać, iż każda rodzina po dwóch dekadach ma obowiązek ponownego opłacenia miejsca pochówku.

Znaczenie ma rodzaj grobu, jego status prawny oraz obowiązujące zasady korzystania z konkretnego cmentarza.

Jak sprawdzić, czy grób bliskiej osoby jest zagrożony ponownym wykorzystaniem?

Najprostszym sposobem jest kontakt z administracją cmentarza, na którym spoczywa zmarły.

Warto ustalić datę ostatniego pochówku, termin obowiązywania ochrony miejsca oraz to, czy w przeszłości uiszczano opłaty za jej przedłużenie.

Jeżeli okres 20 lat już minął, najlepiej jak najszybciej wyjaśnić sytuację z zarządcą. Nie zawsze oznacza to bowiem, iż miejsce zostało już przeznaczone do ponownego pochówku.

Ważne jest również zachowanie potwierdzeń wpłat oraz dokumentów dotyczących prawa do grobu.

W razie wątpliwości dotyczących wysokości opłat albo zasad ich naliczania można poprosić administrację o wskazanie odpowiedniej podstawy prawnej i obowiązującego cennika.

Wiele osób dowiaduje się o tym dopiero po latach. Lepiej sprawdzić wcześniej

Dla rodzin miejsce pochówku bliskiej osoby ma przede wszystkim wartość emocjonalną. Przepisy traktują jednak określone rodzaje grobów również jako miejsca, które po spełnieniu ustawowych warunków mogą zostać ponownie wykorzystane.

Przykłady Warszawy, Krakowa i Wrocławia pokazują, iż procedury dotyczące szczątków zmarłych oraz informowania rodzin mogą wyglądać inaczej w zależności od cmentarza.

Najważniejsze jest jednak to, iż upływ 20 lat nie musi oznaczać likwidacji grobu, ale brak odpowiedniego zastrzeżenia i opłaty może umożliwić jego ponowne wykorzystanie.

Dlatego osoby opiekujące się grobami rodzinnymi powinny sprawdzić, kiedy kończy się okres ochrony danego miejsca. Taka formalność może mieć ogromne znaczenie dla zachowania rodzinnej mogiły na kolejne pokolenia.

Idź do oryginalnego materiału