Dla wielu osób sprzedaż lub zakup mieszkania czy innej nieruchomości jak choćby działki pod budowę domu, to jedna z najważniejszych decyzji finansowych w życiu. Towarzyszą jej nie tylko duże emocje, ale także – i to nierzadko – pewne obawy. Kupujący zastanawia się, czy płacąc choćby część ceny przed podpisaniem aktu notarialnego, nie ryzykuje zbyt wiele, a sprzedawca może mieć wątpliwości, czy po zawarciu umowy na pewno otrzyma umówioną cenę.
Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej gazetasenior.pl
Kiedy własność nieruchomości przechodzi na kupującego?
Przepisy kodeksu cywilnego przewidują przejście prawa własności ze sprzedawcy na kupującego już z chwilą podpisania aktu notarialnego. Przy założeniu, iż kupujący zamierza dokonać płatności po zawarciu umowy, mamy do czynienia z sytuacją (oby przejściową), w której sprzedawca nie jest już właścicielem lokalu mieszkalnego lub działki i jednocześnie nie ma też pieniędzy. Na szczęście istnieje rozwiązanie, które daje bezpieczeństwo obu stronom transakcji. Mimo iż instytucja ma blisko stuletnią tradycję (kwestię tę regulowało już rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 1933 r. – Prawo o notariacie), to można odnieść wrażenie, iż jej potencjał nie jest wystarczająco wykorzystywany.
Jak działa depozyt notarialny?
Zgodnie z treścią art. 79 pkt 6 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, notariusz przyjmuje na przechowanie między innymi pieniądze, papiery wartościowe i dokumenty, przy czym przyjęcie na przechowanie (do depozytu) pieniędzy lub papierów wartościowych musi być powiązane z dokonywaną w kancelarii notariusza czynnością. Dla zobrazowania tego posłużmy się prostym przykładem. W związku z zaplanowaną umową sprzedaży nieruchomości, sprzedawca żąda, aby przed zawarciem umowy kupujący wpłacił całą cenę sprzedaży do depozytu notarialnego. Kupujący się na to zgadza i wpłaca ustaloną cenę za nieruchomość na rachunek bankowy notariusza przeznaczony wyłącznie do przechowywania środków pieniężnych z depozytów.
Kolejnym krokiem jest sporządzenie przez notariusza protokołu przyjęcia do depozytu, w którym wymienia się datę przyjęcia do depozytu, ustala tożsamość osoby składającej (deponent), datę wydania depozytu oraz imię, nazwisko i miejsce zamieszkania osoby odbierającej depozyt (beneficjent). Dodatkowo w protokole powinny znaleźć się informacje dotyczące czynności notarialnej, z jaką depozyt jest związany, dokładne określenie przedmiotu depozytu (pieniądze czy papiery wartościowe) oraz numer rachunku depozytowego, na który zostały wpłacone pieniądze. W protokole określa się warunki wypłaty depozytu osobie wskazanej przy złożeniu depozytu lub jej następcy prawnemu (np. przedmiot depozytu ma być wydany sprzedawcy niezwłocznie po zawarciu umowy sprzedaży). Zasadne jest też umieszczenie w protokole postanowienia czy, i w jakim przypadku depozyt może być zwrócony osobie go składającej, czyli deponentowi (np. w sytuacji, kiedy z jakichś przyczyn nie dojdzie do zawarcia umowy).
Kiedy sprzedawca otrzyma pieniądze z depozytu notarialnego?
Jeżeli umowa sprzedaży dojdzie do skutku, wówczas notariusz dokonuje przelewu pieniędzy zdeponowanych na rachunku depozytowym zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole przyjęcia do depozytu (najczęściej jest to przelew pieniędzy na rachunek bankowy sprzedawcy). Depozyt notarialny wpisuje się do — prowadzonej specjalnie na tę okoliczność — księgi depozytów, a jego wydanie następuje za pokwitowaniem. o ile jest to przelew pieniędzy, pokwitowanie może zastąpić wygenerowane elektronicznie potwierdzenie transakcji stanowiące dokument sporządzony na podstawie z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.
Ile kosztuje depozyt notarialny?
Przyjęcie na przechowanie jest jedną z czynności notarialnych wymienionych w art. 79 ustawy Prawo o notariacie, a zatem jak za każdą dokonaną czynność, także i za tę notariuszowi należy się wynagrodzenie. Zgodnie z § 6 pkt 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, za sporządzenie aktu notarialnego obejmującego przyjęcie na przechowanie pieniędzy w walucie polskiej lub obcej maksymalna stawka wynosi połowę stawki określonej w § 3 rozporządzenia. Przykładowo, o ile notariusz przyjmuje na przechowanie pieniądze w kwocie 100.000,- złotych, to maksymalna taksa wyniesie 585,- złotych. Do tej kwoty trzeba jeszcze doliczyć koszty wypisów aktu notarialnego i podatek VAT według stawki 23%. Oczywiście jest to dodatkowy koszt, ale wydaje się, iż pewność otrzymania pieniędzy za sprzedaną nieruchomość i spokój – są bezcenne.
fot. Adobe Stock, zdjęcie ilustracyjne
Dziękujemy, iż przeczytałaś/łeś artykuł do końca. Mamy dla Ciebie kilka propozycji!
✓ Prenumeruj Gazetę Senior
>>>TU nie przegap ważnych tematów dla seniorów
✓ Zapisz się do bezpłatnego Newslettera [środowy biuletyn] >>>TU najciekawsze treści prosto na Twój e-mail
✓ Wesprzyj pracę redakcji drobną kwotą: odwiedź buycoffee.to/gazeta-senior >>>TU
Mogą zainteresować Cię również inne artykuły „Gazety senior”. Sprawdź!
Notariusze dla seniorów: bezpłatne wykłady, które pomagają w podejmowaniu decyzji majątkowych
Spadek po ojczymie lub macosze. Kiedy pasierb ma do niego prawo? Dziedziczenie pasierbów na przykładach
