Czy wiesz, iż choroba hemoroidalna to nie tylko twarde guzki, które można łatwo wyczuć na zewnątrz? W zależności od etapu rozwoju i lokalizacji zmiany mogą mieć różny charakter¹˒². Dowiedz się, jak odróżnić hemoroidy wewnętrzne i zewnętrzne oraz dlaczego ma to znaczenie dla leczenia.
Hemoroidy wewnętrzne a zewnętrzne – jak je odróżnić i dlaczego to ma znaczenie w leczeniu?
Czy wiesz, iż choroba hemoroidalna to nie tylko twarde guzki, które można łatwo wyczuć na zewnątrz? W zależności od etapu rozwoju i lokalizacji zmiany mogą mieć różny charakter¹˒². Dowiedz się, jak odróżnić hemoroidy wewnętrzne i zewnętrzne oraz dlaczego ma to znaczenie dla leczenia.
Hemoroidy wewnętrzne i zewnętrzne – na czym polega różnica?
Z anatomicznego punktu widzenia hemoroidy zewnętrzne znajdują się poniżej linii grzebieniastej (brzegu odbytu), a hemoroidy wewnętrzne – powyżej tej linii¹˒ł.
Guzki krwawnicze są naturalnym elementem budowy odbytu. To poduszkowate struktury naczyniowe, które wspomagają mechanizm trzymania stolca i gazów¹˒ł. Problem pojawia się, gdy dochodzi do ich nadmiernego przekrwienia, powiększenia i rozwoju objawów¹.
Choroba zwykle rozpoczyna się od hemoroidów wewnętrznych, które początkowo są niewidoczne. W miarę progresji mogą wypadać na zewnątrz, powodując bardziej nasilone dolegliwości¹˒⁴.
Jak odróżnić objawy hemoroidów wewnętrznych i zewnętrznych?
W medycynie wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania choroby hemoroidalnej¹˒²:
-
I stopień – powiększone guzki bez wypadania,
-
II stopień – wypadanie podczas parcia z samoistnym cofnięciem,
-
III stopień – konieczność manualnego odprowadzenia,
-
IV stopień – trwałe wypadanie, możliwa zakrzepica.
Różnice w objawach wynikają przede wszystkim z odmiennego unerwienia tych okolicł.
Hemoroidy wewnętrzne – na co zwrócić uwagę?
Hemoroidy wewnętrzne zwykle nie powodują bólu, ponieważ obszar powyżej linii grzebieniastej jest słabo unerwiony czuciowoł.
Najczęstszym objawem jest świeża, jasnoczerwona krew pojawiająca się podczas lub po wypróżnieniu¹˒⁵. Może być widoczna na papierze toaletowym lub jako smugi na stolcu.
Inne możliwe symptomy to:
-
świąd,
-
pieczenie,
-
wyciek śluzu,
-
uczucie niepełnego wypróżnienia¹˒².
Hemoroidy zewnętrzne – czym się wyróżniają?
Hemoroidy zewnętrzne są widoczne i wyczuwalne jako sinawe lub fioletowe guzki w okolicy odbytu¹.
W przeciwieństwie do wewnętrznych często są bolesne, zwłaszcza w przypadku zakrzepicy, czyli powstania skrzepu wewnątrz guzkał˒⁴. Towarzyszyć może:
-
silny ból,
-
obrzęk,
-
zaczerwienienie skóry wokół odbytuł.
Leczenie hemoroidów wewnętrznych i zewnętrznych – na czym polega różnica?
Postępowanie zależy od stopnia zaawansowania choroby¹˒².
Leczenie zachowawcze
W I–II stopniu podstawą jest modyfikacja stylu życia⁵:
-
dieta bogata w błonnik (20–30 g dziennie),
-
odpowiednie nawodnienie⁵,
-
regularna aktywność fizyczna (minimum 150 minut tygodniowo)⁶,
-
unikanie nadmiernego parciał.
W leczeniu objawowym stosuje się preparaty miejscowe¹˒⁷.
Leczenie zabiegowe
W bardziej zaawansowanych stadiach lekarz może zaproponować:
-
gumkowanie (metoda Barrona),
-
skleroterapię,
-
koagulację¹˒⁴.
Leczenie operacyjne rozważa się w przypadkach opornych na inne metody¹.
Leczenie hemoroidów: maść czy czopki?
Preparaty miejscowe stosuje się zarówno w hemoroidach wewnętrznych, jak i zewnętrznych¹˒⁷.
-
Maść sprawdza się szczególnie przy zmianach zewnętrznych oraz mieszanych.
-
Czopki są wygodne przy hemoroidach wewnętrznych.
Proktosedon (maść i czopki doodbytnicze) zawiera substancje czynne o działaniu przeciwzapalnym, miejscowo znieczulającym, przeciwbakteryjnym oraz obkurczającym naczynia krwionośne – zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego⁸.
Preparat stosuje się zwykle krótkotrwale. jeżeli objawy utrzymują się lub nasilają, konieczna jest konsultacja lekarska¹.
Krwawienie z odbytu zawsze wymaga diagnostyki w celu wykluczenia innych przyczyn¹˒⁵.
Bibliografia
-
Sun Z, Migaly J. Review of Hemorrhoid Disease: Presentation and Management. Clin Colon Rectal Surg. 2016;29(1):22–29. doi:10.1055/s-0035-1568144
-
Mott T, Latimer K, Edwards C. Hemorrhoids: Diagnosis and Treatment Options. Am Fam Physician. 2018;97(3):172–179.
-
Loder PB, Kamm MA, Nicholls RJ, Phillips RK. Haemorrhoids: pathology, pathophysiology and aetiology. Br J Surg. 1994;81(7):946–954. doi:10.1002/bjs.1800810707
-
Ganz RA. The evaluation and treatment of hemorrhoids. Clin Gastroenterol Hepatol. 2013;11(6):593–603. doi:10.1016/j.cgh.2012.12.020
-
Wald A. Constipation: Advances in diagnosis and treatment. JAMA. 2016;315(2):185–191. doi:10.1001/jama.2015.16994
-
World Health Organization. WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. Geneva: WHO; 2020.
-
Alonso-Coello P, Zhou Q, Martinez-Zapata MJ, et al. Meta-analysis of flavonoids for the treatment of haemorrhoids. Br J Surg. 2006;93(8):909–920. doi:10.1002/bjs.5378
-
Charakterystyka Produktu Leczniczego: Proktosedon® maść doodbytnicza; Proktosedon® czopki doodbytnicze. Aktualna wersja zatwierdzona przez URPL.
-
Riss S, Weiser FA, Schwameis K, et al. The prevalence of hemorrhoids in adults. Int J Colorectal Dis. 2012;27(2):215–220. doi:10.1007/s00384-011-1316-3
-
Peery AF, Sandler RS, Galanko JA, et al. Risk factors for hemorrhoids on screening colonoscopy. PLoS One. 2015;10(9):e0139100. doi:10.1371/journal.pone.0139100
