![]()
Jesienią wprowadza się do ogrodu wiele nowych elementów bądź modernizuje istniejące, co często wiąże się z nowymi nasadzeniami. Pomimo, iż sadzenie roślin wydaje się jedną z najprostszych czynności, choćby tutaj można popełnić błędy, które skutkują problemami ze wzrostem czy gorszą tolerancją na niekorzystne warunki. Warto przypomnieć sobie m.in. najważniejsze zasady sadzenia różnych grup zieleni oraz zalecane odległości od ogrodzeń, domu i obiektów małej architektury.
Optymalne terminy sadzenia roślin w ogrodzie
Dobór terminów sadzenia roślin zależy od ich...systemu korzeniowego. Rośliny z gołym korzeniem (głównie dotyczy to drzew i krzewów), najczęściej bezpośrednio wykopywane z gruntu przed zakupem w szkółce czy sklepie powinno się sadzić wiosną (najlepiej koniec marca – początek maja) lub jesienią (koniec września – pierwsza połowa listopada). Najlepiej, jeżeli znajdują się w okresie bezlistnym. W tym wypadku nie robi się wyjątków – kategorycznie unika się sadzenia latem. Krzewy zimozielone zaleca się sadzić w gruncie nieco wcześniej (o kilka tygodni) niż liściaste zrzucające liście, gdyż wcześniej kończą sezon wegetacyjny. Dlatego umieszcza się je w gruncie już od końca sierpnia.
Rośliny z uformowaną bryłką korzeniową, np. sprzedawane w donicach w teorii sadzi się przez niemal cały sezon wegetacyjny, od wczesnej wiosny do połowy jesieni. Terminy wiosenne i wczesnojesienne wciąż są najbardziej adekwatne, jednakże takie byliny można posadzić w ogrodzie choćby latem pod warunkiem, iż będą regularnie podlewane. Niektóre gatunki, np. piwonie sadzi się w nietypowym okresie - w tym wypadku w sierpniu. Jednocześnie trzeba uwzględnić mrozoodporność roślin. Gatunki mniej wytrzymałe, pochodzące z państw o łagodniejszych klimacie lepiej posadzić wiosną (a nie jesienią), wtedy mają więcej czasu, aby zbudować odporność i lepiej przygotować się do nadejścia zimy.

Jak głęboko sadzić rośliny? Optymalne głębokości sadzenia
Głębokość sadzenia roślin zależy oczywiście od wielkości systemu korzeniowego. Rośliny zwykle sadzi się na tej samej głębokości (lub głębiej o 1-2 cm) niż rosły w szkółce/znajdowały się w pojemniku. Bryła korzeniowa musi w całości znaleźć się w dołku, nie może wystawać ponad poziom gruntu. Do wyjątków zalicza się powojniki, które sadzi się 5-10 cm głębiej niż rosły w doniczce, aby pobudzić je do wypuszczania nowych pędów u podstawy.
U drzew należy zwrócić uwagę, by nie zakrywać ziemią szyjki korzeniowej, czyli krótkiego fragmentu (zgrubienia) pomiędzy pędem a systemem korzeniowym. Rośliny cebulowe sadzi się na głębokości równej 2,5-3 wysokościom cebuli. Karpy sadzi się średnio na głębokości 5-10 cm. Nie mogą być umieszczane zbyt głęboko: to utrudnia wybijanie pędów.
Sprawdź także: Jak prawidłowo sadzić drzewa w ogrodzie?
Częste błędy popełniane podczas sadzenia roślin. Tego unikaj!
-
Pozostawianie pustych przestrzeni pomiędzy korzeniami. To obniża stabilność (głównie dotyczy drzew), a ponadto zwiększa ryzyko wysuszenia korzeni i pojawiania się innych problemów pielęgnacyjnych. Rośliny zawsze dokładnie obsypuj ziemią.
-
Brak palikowania. Ten element jest często pomijany. Drzewka owocowe i ozdobne zaleca się podwiązywać do podpór. Dzięki temu nie są narażone na skutki silnego wiatru i nie ulegają deformacji.
-
Brak moczenia korzeni drzew i krzew w wodzie – to może nie jest dużym błędem, ale zaniedbaniem. Moczenie korzeni, np. przez 1-4 godziny przed planowanym sadzeniem zwiększa szansę na przyjęcie sadzonek. Pozwala na szybszą regenerację i przyjęcie przez dobre nawodnienie tkanek.
-
Niewłaściwe wymiary dołka – który często jest zbyt głęboki, a za mało szeroki. Tymczasem głębokość powinna być dopasowana do wielkości bryły korzeniowej (lub minimalnie wyższa), natomiast szerokość może być choćby dwukrotnie większa. Dzięki temu tworzy się korzystne środowisko dla korzeni, a oprócz tego unika ich zawijania (ogólnie już lepiej je skrócić niż zawijać).
-
Zbyt gęste sadzenie roślin – przez co nie mają miejsca na rozwój, mocno konkurują ze sobą o wodę, światło i inne zasoby, a ogród staje się zbyt chaotyczny i nieuporządkowany (więcej o tym poniżej).

Jak sadzić rośliny? – prawidłowe odległości sadzenia
Odwiedzając prywatne ogrody nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż prawie w każdym w nich rośliny są zbyt gęsto posadzone. W niektórych dałoby się usunąć ½ zielni, a wciąż nie miałyby optymalnych warunków. Najczęściej wynika to z zakupów pod wpływem emocji, chęci posiadania „wszystkiego” w warunkach ograniczonej, ogrodowej przestrzeni. Ciężko nad tym zapanować. Przy zakupie roślin warto sprawdzać ich wymagania, także w kontekście przestrzeni. Informuje o tym zalecana rozsada (czyli odległości sadzenia) dla poszczególnych gatunków i odmian. Można sprawdzić na etykietach lub poszukać w internecie.
Przeliczanie rozstawy sadzenia na liczbę sadzonek na 1m2 ogrodu
Dzięki rozstawie łatwo można obliczyć, ile potrzeba sadzonek na zagospodarowanie określonego obszaru, np. 1m2. Jak? Pierwszy sposób to skorzystanie z kalkulatorów dostępnych w internecie, drugi – samodzielne obliczenie ze wzorów. Przykład: bratek ogrodowy, prawidłowa rozstawa 15 cm. Obliczenie: 0,15 x 0,15 = 0,0225, następnie 1: 0,0225 = 44,444. Oznacza to, iż do zagospodarowania 1m2 ogrodu, np. rabaty kwietnej potrzebujemy ok. 44 sadzonek bratka.
Odległości sadzenia drzew i krzewów od ogrodzenia i obiektów małej architektury:
-
Małe krzewy – ok. 0,5 m od ogrodzenia, altany i innych obiektów;
-
Drzewa karłowe – min. 2 m;
-
Średniej wysokości drzewa – 3-4 m;
-
Wysokie drzewa (powyżej 25 m) – 5-6 m (więcej od domu);
-
Żywopłot – 1 m.
Praktyka pokazuje, iż sadzonki sadzi się znacznie bliżej ogrodzeń, ale trzeba mieć na uwadze, iż może spowodować to konflikty, np. z sąsiadem bądź drzewo nadmiernie wystaje (koroną) poza obręb działki.
Co jeszcze warto wiedzieć? Drzew i wysokich krzewów nie sadzi się blisko ogrodowych nawierzchni (ścieżek, chodników, podjazdów). Raz – może to utrudnić użytkowanie, dwa ich korzenie mogą niszczyć nawierzchnie, zwłaszcza dotyczy to drzew mających tendencję do tworzenia napływów korzeniowych (korzenie wystające ponad poziom gruntu). Zaleca się zachować min. 2-3 m. Bezpośrednio przy ścieżkach sadzi się karłowe odmiany, a oprócz tego byliny, rośliny dwuletnie, trawy ozdobne i wiele innych.
Przy placu zabaw (strefie ogrodowej dla dziecka) unika się sadzenia roślin posiadających kolce i ciernie. Przy placu zabaw warto natomiast posadzić jakieś niskie lub średnie drzewo, które częściowo zacieni dany obszar. To zapewnia większy komfort korzystania z huśtawek, domków ogrodowych i innych konstrukcji przy słonecznej, gorącej pogodzie.

Tabela podsumowująca – sadzenie różnych grup zieleni
|
Grupa roślin |
Optymalny termin sadzenia |
Głębokość sadzenia względem bryły/cebuli |
Zalecana rozstawa (uśredniona) |
Kluczowy zabieg przed posadzeniem |
|
Drzewa owocowe (goły korzeń) |
Koniec września – listopad lub marzec kwiecień |
Szyjka korzeniowa równo z poziomem gruntu |
3,0-5,0 m |
Moczenie korzeni w wodzie + palikowanie |
|
Iglaki w pojemnikach (np. tuje) |
Kwiecień – maj lub sierpień – październik |
Na tej samej głębokości co w doniczce |
0,6-0,8 m (na żywopłot) |
- |
|
Krzewy owocowe (np. porzeczki) |
Jesień (październik) |
5-10 cm głębiej niż w szkółce |
1,2-1,5 m |
Przycięcie pędów po posadzeniu. |
|
Powojniki |
Kwiecień – październik |
5-10 cm głębiej niż w doniczce |
min. 0,5 m od ścian/innych roślin |
Drenaż z kamyków na dnie dołka, płaskie kamieni wokół pędu głównego, aby ograniczyć wyparowywanie wody. |
|
Byliny (np. funkie, jeżówki) |
Kwiecień – wrzesień |
Na tej samej głębokości co w doniczce |
0,1-0,5 m |
Wymieszanie gleby z kompostem |
|
Rośliny cebulowe (np. tulipany) |
Wrzesień – październik |
Głębokość równa 3x wysokościom cebuli |
10-15 cm |
Drenaż piaszczysty pod cebulą na ciężkich glebach |
|
Róże (goły korzeń) |
Październik – listopad |
Miejsce szczepienia 3-5 cm pod ziemią |
0,5-1,0 m |
Przycięcie uszkodzonych korzeni i namoczenie |
FAQ: Najczęstsze pytania o sadzenie roślin
Czym różni się sadzenie roślin z gołym korzeniem, w balotach i w pojemnikach?
Sadzonki z gołym korzeniem to najtańszy materiał, ale najbardziej wrażliwy. Sadzi się go wyłącznie w stanie bezlistnym (wiosna/jesień). Korzenie są zabezpieczone siatką lub jutą. Jutę można zostawić w dołku (rozłoży się), siatkę należy rozciąć. Sadzonki w pojemnikach są najdroższe, za to mają w pełni wykształcony system korzeniowy. Można je sadzić przez prawie cały sezon.
Po czym poznać, iż szyjka korzeniowa drzewa została posadzona za głęboko?
Szyjka korzeniowa to zgrubienie na granicy pnia i głównych korzeni. jeżeli zostanie zasypana ziemią pień w miejscu zagrzebania zaczyna gnić od nadmiaru wilgoci, roślina po 2–3 latach zaczyna zamierać od wierzchołka, a na pniu powyżej poziomu gruntu mogą pojawiać się korzenie przybyszowe.
Co zrobić z roślinami zakupionymi jesienią, których nie zdążyliśmy posadzić przed mrozami?
Jeśli ziemia zamarzła i nie da się wykopać dołków, zastosuj dołowanie: Ułóż rośliny skośnie w dołku o głębokości 30-40 cm i zasyp je tak, aby korzenie i fragmenty pędów znalazły się pod ziemią.
Czy podczas sadzenia warto stosować mikoryzę lub hydrożel?
Tak, mikoryzę najczęściej stosuje się u drzew, krzewów i krzewinek, zwłaszcza wrzosowatych. Poprawia kondycję i zwiększa sorpcyjność korzeni (efektywność pobierania wody i składników pokarmowych). Hydrożel warto zastosować w przypadku sadzenia gatunków wrażliwych na suszę.
#landing-content-2#



















