Czy zdarza Ci się wrócić ze sklepu z torbą pełną zakupów, choć tak naprawdę potrzebowałaś tylko jednej rzeczy? A może masz w domu ubrania z metkami, kosmetyki, których prawie nie używasz, albo dekoracje, o których istnieniu przypominasz sobie dopiero podczas sprzątania?
Nie jesteś sama! Kupowanie rzeczy, których wcale nie potrzebujemy, to problem, z którym walczy wiele osób. Sklepy kuszą promocjami, reklamy podpowiadają, co powinniśmy mieć, a zakupy internetowe pozwalają wydawać pieniądze bez wychodzenia z domu.
Na szczęście można to zmienić. Jak przestać kupować niepotrzebne rzeczy, ograniczyć wydatki i zacząć oszczędzać pieniądze bez rezygnowania ze wszystkich przyjemności? Wystarczy kilka prostych zasad, odrobina samodyscypliny i większa świadomość własnych potrzeb.
Poznaj 12 sposobów, dzięki którym łatwiej zapanujesz nad zakupami, uporządkujesz dom i zatrzymasz więcej pieniędzy w portfelu.
Dlaczego kupujemy rzeczy, których nie potrzebujemy?
Zanim zaczniemy oszczędzać, warto zastanowić się, dlaczego tak często kupujemy pod wpływem impulsu.
Powodów może być wiele. Czasami robimy zakupy z nudów, innym razem chcemy poprawić sobie humor po trudnym dniu. Bywa również, iż nie potrafimy oprzeć się promocjom albo obawiamy się, iż wyjątkowa okazja już się nie powtórzy.
Duże znaczenie ma też łatwość kupowania. Wystarczy kilka kliknięć, aby zamówić ubranie, książkę, kosmetyk czy kolejny gadżet do domu. Płatność odroczona lub zakup na raty mogą dodatkowo sprawić, iż mniej odczuwamy rzeczywisty koszt naszych decyzji.
Często kupujemy również dlatego, iż inni coś mają. Modny przedmiot, nowy telefon czy kolejna dekoracja wydają się niezbędne, dopóki nie zastanowimy się, czy rzeczywiście poprawią jakość naszego życia.
Najważniejsze jest rozpoznanie własnych nawyków. jeżeli wiesz, co skłania Cię do niepotrzebnych zakupów, łatwiej znajdziesz sposób, aby je ograniczyć.
1. Zanim kupisz, odczekaj 24 godziny
To jedna z najprostszych metod na ograniczenie impulsywnych zakupów.
Zobaczyłaś piękną bluzkę, nowy kubek, ozdobną poduszkę albo praktyczny gadżet kuchenny? Nie musisz od razu wkładać go do koszyka. Daj sobie 24 godziny na podjęcie decyzji.
W przypadku droższych przedmiotów warto wydłużyć ten czas do tygodnia, a choćby miesiąca.
Po upływie tego czasu zadaj sobie kilka pytań:
Czy naprawdę potrzebuję tej rzeczy?
Czy mam już w domu coś podobnego?
Czy kupiłabym ją również bez promocji?
Czy będę z niej regularnie korzystać?
Czy wolę mieć ten przedmiot, czy zachować pieniądze na coś ważniejszego?
Często okazuje się, iż początkowy zachwyt mija, a przedmiot przestaje wydawać się tak atrakcyjny.
Zasada 24 godzin pozwala oddzielić chwilową zachciankę od rzeczywistej potrzeby.
2. Zrób listę zakupów i trzymaj się jej
Lista zakupów przydaje się nie tylko w sklepie spożywczym. Warto przygotowywać ją również przed zakupami odzieżowymi, kosmetycznymi czy wyposażenia mieszkania.
Zanim wybierzesz się do sklepu, sprawdź, czego rzeczywiście Ci brakuje. Zapisz konkretne produkty i nie dodawaj kolejnych tylko dlatego, iż przyciągnęły Twoją uwagę.
Przykład? jeżeli potrzebujesz zimowych butów, szukaj butów. Nie musisz przy okazji kupować torebki, szalika i dwóch swetrów.
W przypadku zakupów spożywczych dobrze jest najpierw sprawdzić zawartość lodówki, zamrażarki i szafek. Dzięki temu ograniczysz kupowanie produktów, które już masz, a później wyrzucasz.
Lista zakupów pomaga uniknąć chaosu i sprawia, iż łatwiej kontrolować wydatki.
3. Nie daj się nabrać na każdą promocję
Promocja nie zawsze oznacza oszczędność. jeżeli kupujesz coś, czego w ogóle nie potrzebujesz, nie oszczędzasz pieniędzy – po prostu wydajesz je w obniżonej cenie.
Szczególnie ostrożnie podchodź do haseł takich jak:
„Kup dwa, trzeci otrzymasz gratis”.
„Ostatnia szansa na zakup”.
„Tylko dzisiaj minus 50%”.
„Zostały już tylko trzy sztuki”.
„Darmowa dostawa od określonej kwoty”.
Takie komunikaty mogą wywoływać poczucie presji i skłaniać do szybkich decyzji.
Zanim skorzystasz z promocji, zastanów się, czy kupiłabyś dany produkt w regularnej cenie i czy rzeczywiście go potrzebujesz.
Wyjątkiem mogą być produkty, których używasz regularnie, mają długi termin przydatności i których zapas jest Ci rzeczywiście potrzebny.
Najlepsza promocja to nie ta, dzięki której kupisz najwięcej, ale ta, która pozwoli Ci taniej nabyć coś, czego naprawdę potrzebujesz.
4. Usuń aplikacje zakupowe i wypisz się z newsletterów
Jeśli codziennie otrzymujesz wiadomości o nowych kolekcjach, wyprzedażach i specjalnych ofertach, nic dziwnego, iż ciągle masz ochotę coś kupić.
Reklamy przypominają o produktach, o których wcześniej choćby nie myślałaś. Z czasem można odnieść wrażenie, iż zawsze brakuje nam jeszcze jednej rzeczy.
Co możesz zrobić?
Wypisz się z newsletterów sklepów, w których kupujesz pod wpływem impulsu.
Wyłącz powiadomienia aplikacji zakupowych.
Usuń z telefonu aplikacje, które najczęściej skłaniają Cię do wydawania pieniędzy.
Przestań obserwować profile publikujące przede wszystkim reklamy produktów.
Nie przeglądaj sklepów internetowych tylko po to, aby zabić nudę.
Nie musisz całkowicie rezygnować z zakupów online. Chodzi o to, aby kupować wtedy, kiedy czegoś potrzebujesz, a nie wtedy, gdy kolejna reklama przypomni Ci o istnieniu produktu.
5. Sprawdź, co już masz w domu
Zanim kupisz kolejną rzecz, zrób przegląd swoich zasobów.
W szafie mogą znajdować się ubrania, o których zapomniałaś. W łazience — zapas kosmetyków. W kuchni — kilka podobnych akcesoriów. W szufladzie — ładowarka, której właśnie szukasz.
Dobrym pomysłem jest uporządkowanie domu kategoriami. Jednego dnia przejrzyj ubrania, kolejnego kosmetyki, a następnie akcesoria kuchenne, dekoracje i elektronikę.
Możesz też przygotować listę rzeczy, których nie musisz już kupować, ponieważ masz ich wystarczająco dużo.
Przykładowo:
nie kupuję nowych kubków, dopóki nie wykorzystam lub nie oddam części obecnych;
nie kupuję kolejnych kosmetyków, zanim nie zużyję otwartych opakowań;
nie kupuję nowej książki, dopóki nie przeczytam kilku już posiadanych;
nie kupuję dekoracji, jeżeli nie mam dla nich konkretnego miejsca.
Taki przegląd pomaga nie tylko oszczędzać pieniądze, ale także ogranicza bałagan. Czasami najlepszym sposobem na zdobycie czegoś nowego jest odkrycie, iż już to mamy.
6. Ustal miesięczny budżet na przyjemności
Całkowity zakaz kupowania czegokolwiek poza rzeczami niezbędnymi może gwałtownie stać się frustrujący. Dlatego lepiej ustalić rozsądny budżet na drobne przyjemności.
Może to być określona kwota na ubrania, książki, kosmetyki, kawę na mieście czy dekoracje do mieszkania. Wysokość budżetu powinna zależeć od Twoich dochodów, stałych opłat i celów oszczędnościowych.
Kiedy wykorzystasz przeznaczoną kwotę, wstrzymaj się z kolejnymi zakupami do następnego miesiąca.
Warto również rozdzielić wydatki na trzy kategorie:
Potrzeby – jedzenie, mieszkanie, rachunki, leki i inne niezbędne wydatki.
Cele – oszczędności, spłata zobowiązań, fundusz awaryjny.
Przyjemności – rzeczy, które sprawiają radość, ale nie są konieczne.
Nie chodzi o to, aby odmawiać sobie każdej przyjemności. Celem jest takie gospodarowanie pieniędzmi, aby przyjemności nie odbywały się kosztem bezpieczeństwa finansowego.
7. Zapisuj wszystkie wydatki
Wiele osób wie, ile zarabia, ale nie potrafi dokładnie powiedzieć, na co wydaje pieniądze.
Kilka złotych na drobiazg, kilkanaście złotych na kosmetyk, niewielka opłata za aplikację – pojedynczo te kwoty wydają się nieistotne. Jednak w skali miesiąca mogą utworzyć pokaźną sumę.
Przez 30 dni zapisuj wszystkie wydatki, choćby te najmniejsze. Możesz używać zeszytu, arkusza kalkulacyjnego albo aplikacji do zarządzania budżetem.
Pod koniec miesiąca sprawdź, które zakupy były rzeczywiście potrzebne, a które można było sobie darować.
Przykład:
To tylko przykładowe kwoty, a nie prognoza Twoich wydatków. Pokazują jednak, iż choćby niewielkie zakupy mogą sumować się do znaczącej kwoty.
Jeśli w podobny sposób wydajesz 260 zł miesięcznie, w ciągu roku daje to 3120 zł. To pieniądze, które można przeznaczyć na oszczędności, wyjazd lub inny istotny cel.
8. Nie rób zakupów dla poprawy humoru
Po ciężkim dniu masz ochotę zamówić coś ładnego? A może po stresującej sytuacji przeglądasz sklepy internetowe, aby choć na chwilę poczuć się lepiej?
Zakupy mogą przynieść krótkotrwałą przyjemność. Problem pojawia się wtedy, gdy stają się podstawowym sposobem radzenia sobie ze smutkiem, samotnością, stresem lub nudą.
Zamiast od razu otwierać aplikację zakupową, spróbuj znaleźć inną czynność, która poprawi Ci nastrój.
Możesz:
wybrać się na spacer;
przygotować ulubioną herbatę i poczytać książkę;
zadzwonić do bliskiej osoby;
posłuchać muzyki;
obejrzeć film;
zająć się hobby;
odpocząć bez poczucia, iż musisz być produktywna.
Pomocne jest również zadanie sobie pytania: „Czy naprawdę chcę kupić tę rzecz, czy po prostu chcę poczuć się lepiej?”.
Jeżeli zauważasz, iż zakupy regularnie wymykają Ci się spod kontroli, powodują długi albo wywołują silny niepokój, warto rozważyć rozmowę z psychologiem lub specjalistą zajmującym się problemowymi zachowaniami zakupowymi.
9. Wprowadź zasadę „jedna rzecz wchodzi, jedna wychodzi”
Ta metoda sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku ubrań, butów, dekoracji i wyposażenia mieszkania.
Zasada jest prosta: zanim kupisz nową rzecz z danej kategorii, zastanów się, czy możesz oddać, sprzedać lub zużyć coś, co już posiadasz.
Jeśli chcesz kupić nową bluzkę, przejrzyj szafę. o ile marzy Ci się kolejna ozdoba, sprawdź, czy naprawdę masz na nią miejsce.
Nie chodzi o to, aby bezmyślnie wyrzucać dobre przedmioty. Możesz przekazać je komuś, kto ich potrzebuje, sprzedać albo oddać do odpowiedniego punktu zbiórki.
Dzięki temu stopniowo ograniczysz nadmiar rzeczy i zaczniesz uważniej wybierać to, co trafia do Twojego domu.
10. Zamiast kupować, pożyczaj, naprawiaj i wykorzystuj ponownie
Nie każdy przedmiot musi być naszą własnością. Szczególnie wtedy, gdy używamy go tylko raz lub kilka razy w roku.
Zanim kupisz kolejną rzecz, zastanów się, czy możesz skorzystać z innego rozwiązania.
Książkę możesz wypożyczyć z biblioteki.
Narzędzie potrzebne do jednorazowej naprawy możesz pożyczyć od znajomego.
Ubranie wymagające drobnej poprawki można naprawić zamiast wyrzucać.
Słoiki i pudełka mogą posłużyć do przechowywania drobiazgów.
Niektóre sprzęty można wypożyczyć zamiast kupować na własność.
Warto również sprawdzać przedmioty używane. jeżeli potrzebujesz konkretnego sprzętu, używany egzemplarz w dobrym stanie może okazać się wystarczający.
Pamiętaj jednak, iż nie każda naprawa jest opłacalna. Porównaj jej koszt z ceną nowego produktu i weź pod uwagę bezpieczeństwo oraz trwałość.
Oszczędzanie nie zawsze oznacza kupowanie tańszych rzeczy. Czasami najwięcej pieniędzy zostaje w portfelu wtedy, gdy w ogóle niczego nie kupujemy.
11. Wyznacz konkretny cel oszczędzania
Samo postanowienie „muszę mniej wydawać” bywa mało skuteczne. Łatwiej zrezygnować z niepotrzebnego zakupu, gdy wiesz, po co to robisz.
Może chcesz zbudować poduszkę finansową, odłożyć pieniądze na wakacje, kupić mieszkanie, spłacić zobowiązania albo po prostu mieć większe poczucie bezpieczeństwa?
Zapisz swój cel i określ kwotę, którą chcesz zgromadzić. Następnie ustal, ile możesz regularnie odkładać.
Możesz też obliczyć, ile warte są drobne decyzje zakupowe. jeżeli zrezygnujesz z niepotrzebnego przedmiotu za 100 zł, potraktuj tę kwotę jako pieniądze, które przybliżają Cię do celu.
Dobrym rozwiązaniem jest przelewanie ustalonej sumy na konto oszczędnościowe zaraz po otrzymaniu wynagrodzenia, o ile pozwala na to Twój budżet.
Oszczędzanie staje się łatwiejsze, gdy nie skupiasz się wyłącznie na tym, z czego rezygnujesz, ale przede wszystkim na tym, co dzięki temu zyskujesz.
12. Zrób sobie miesiąc bez zbędnych zakupów
Jeśli chcesz sprawdzić, jak bardzo ograniczenie zakupów może wpłynąć na Twoje finanse, wypróbuj wyzwanie „miesiąc bez niepotrzebnych zakupów”.
Przez 30 dni kupuj wyłącznie to, czego rzeczywiście potrzebujesz. Nie musisz rezygnować z jedzenia, leków, środków higienicznych czy niezbędnych wydatków. Chodzi przede wszystkim o zachcianki, spontaniczne zakupy i przedmioty, które można bez problemu kupić później.
Przed rozpoczęciem wyzwania ustal jasne zasady:
Nie kupuję ubrań, jeżeli nie potrzebuję ich do konkretnego celu.
Nie kupuję nowych kosmetyków, dopóki mam odpowiednie produkty w domu.
Nie zamawiam dekoracji ani gadżetów pod wpływem impulsu.
Nie przeglądam sklepów internetowych bez konkretnego powodu.
Każdy większy zakup zapisuję na liście i rozważam ponownie po kilku dniach.
Zapisuj też kwoty, które udało Ci się zachować. Po miesiącu sprawdź, czy rzeczywiście czegoś Ci brakowało i które nawyki chcesz utrzymać na dłużej.
Nie traktuj tego wyzwania jak egzaminu. jeżeli zdarzy Ci się nieplanowany zakup, wyciągnij wnioski i wróć do swoich zasad.
Jak przestać kupować niepotrzebne rzeczy? Zacznij od małych zmian
Ograniczenie zbędnych zakupów nie wymaga natychmiastowej rewolucji. Nie musisz wyrzucać połowy zawartości szafy, przestać korzystać ze sklepów internetowych ani odmawiać sobie wszystkiego, co sprawia Ci przyjemność.
Zacznij od jednego lub dwóch sposobów. Możesz wprowadzić zasadę 24 godzin, wypisać się z newsletterów albo przez miesiąc zapisywać wydatki. Kiedy nowe nawyki staną się łatwiejsze, dodawaj kolejne.
Warto pamiętać, iż oszczędzanie pieniędzy nie polega na tym, aby zawsze wybierać najtańszą opcję. Chodzi o świadome podejmowanie decyzji i wydawanie pieniędzy na to, co naprawdę ma dla nas wartość.
Czasami mniej rzeczy oznacza mniej sprzątania, mniej bałaganu, mniej stresu i większą swobodę finansową.
Nie chodzi o życie bez przyjemności, ale o to, aby nie każda zachcianka zamieniała się w zakup.
12 sposobów na ograniczenie niepotrzebnych wydatków
Jeśli chcesz zacząć oszczędzać, zapamiętaj te zasady:
Odczekaj 24 godziny przed zakupem.
Przygotowuj listy zakupów.
Nie kupuj tylko dlatego, iż coś jest przecenione.
Ogranicz reklamy i powiadomienia ze sklepów.
Sprawdzaj, co już masz w domu.
Ustal budżet na przyjemności.
Zapisuj wszystkie wydatki.
Znajdź inne sposoby na poprawę humoru.
Zanim kupisz nową rzecz, zastanów się, co zrobić z podobnym przedmiotem, który już masz.
Pożyczaj, naprawiaj i wykorzystuj ponownie.
Wyznacz konkretny cel oszczędzania.
Przetestuj miesiąc bez zbędnych zakupów.
Nie musisz wprowadzać wszystkich zmian jednocześnie. Wybierz te, które najlepiej pasują do Twojego życia, i sprawdź, jakie przynoszą efekty.
A Ty? Zdarza Ci się kupować rzeczy, których później nie używasz? Jaki zakup okazał się zupełnie niepotrzebny? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzu. Twoja historia może pomóc innym osobom nauczyć się bardziej świadomego oszczędzania.
