“Idź na terapię” – to zdanie stało się dziś odpowiedzią na bardzo różne sytuacje. Dla wielu osób psychoterapia przestała funkcjonować jako opieka medyczna, a zaczęła przypominać uniwersalną rekomendację: coś w rodzaju ćwiczeń fizycznych czy zdrowej diety, zalecaną wszystkim, niezależnie od indywidualnej sytuacji. Psychoterapia została znormalizowana na tyle, iż pojawia się choćby w opisach na Tinderze.
Czy psychoterapia jest dla wszystkich i na każdą sytuację?
Nie, ponieważ nie każda trudna emocja, nie każde stresujące zdarzenie i nie każdy gorszy okres oznaczają, iż automatycznie potrzebujemy profesjonalnej pomocy. Chodzi o sytuacje, w których coś w codziennym życiu przestaje działać: ktoś nie jest w stanie wykonywać swoich obowiązków zawodowych, trwa w relacjach, które są raniące lub destrukcyjne, odczuwa emocje, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Nie musimy być szczęśliwi przez cały czas. Smutek, rozczarowanie, stres czy lęk w reakcji na trudne wydarzenia są częścią ludzkiego doświadczenia. Same w sobie nie zawsze oznaczają konieczność psychoterapii.
Jednak czasem sama możliwość rozmowy o uczuciach, obawach i przyszłości pomaga zmniejszyć napięcie i poczuć, iż nie trzeba wszystkiego nieść samodzielnie. Może być też dobrym narzędziem, jeżeli chcemy lepiej poznać i zrozumieć siebie lub podnieść jakość naszego życia. Psychoterapia może być niezwykle pomocna, a czasem niezbędna.
Kiedy pójść na psychoterapię?
• Czujesz, iż chcesz podnieść jakość swojego życia, ale coś Cię blokuje i nie wiesz, od czego zacząć.
• Relacje nie są takie, jak byś chciał_a – pojawiają się napięcia, brak zrozumienia, trudności w stawianiu granic.
• Masz poczucie, iż tkwisz w tych samych schematach i historie ciągle się powtarzają.
• Przeszłe doświadczenia wracają i wpływają na Twoje emocje, decyzje i codzienność.
• Trudno Ci panować nad emocjami – są bardzo intensywne, przytłaczające albo czujesz odcięcie i pustkę.
• Zauważasz, iż ranisz siebie lub innych, działasz wbrew sobie albo swoim wartościom.
• Zaczyna znikać poczucie sensu, motywacja i euforia z rzeczy, które kiedyś były ważne.
• Wycofujesz się z relacji i życia społecznego, izolujesz się lub czujesz się samotnie choćby wśród ludzi.
• Towarzyszy Ci długotrwały stres, napięcie lub poczucie przytłoczenia.
• Masz trudność z podejmowaniem decyzji albo ciągle w siebie wątpisz.
• Zmagasz się z niskim poczuciem własnej wartości lub nadmiernym krytykiem wewnętrznym.
• Przechodzisz przez trudną zmianę lub kryzys (np. rozstanie, strata, zmiana pracy) i trudno Ci się w tym odnaleźć.
• Psychoterapia jest elementem leczenia – np. po konsultacji psychiatrycznej, diagnozie (takiej jak depresja, zaburzenia lękowe czy inne trudności psychiczne).
Co mogę zrobić, jeżeli nie stać mnie na prywatną psychoterapię?
Psychoterapię można podjąć prywatnie lub w ramach NFZ – skierowanie można otrzymać po konsultacji z lekarzem_rką POZ lub psychiatrą_trką.
Psychoterapia w ramach NFZ często może nie być rozwiązaniem idealnym – zdarza się, iż oczekiwanie może być długie, a liczba spotkań z psychoterapeutą jest ograniczona.
Fakt, iż nie są to idealne okoliczności, nie oznacza jednak, iż taka terapia nie może być pomocna i wspierająca.
Co mogę zrobić, jeżeli potrzebuję pomocy teraz?
W sytuacji kryzysu psychicznego nie należy zwlekać na wyznaczony termin spotkania z psychoterapeutą – warto zgłosić się do Ośrodka Interwencji Kryzysowej lub zadzwonić na telefon zaufania.
- Antyprzemocowa Linia Pomocy: 720 720 020
- Telefon zaufania dla dorosłych: 800 702 222
- Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111
Co daje psychoterapia?
Psychoterapia jest bardzo istotną i skuteczną formą pomocy, która pozwala lepiej zrozumieć siebie, swoje emocje, potrzeby i relacje. Daje narzędzia do radzenia sobie z trudnościami, ale wymaga od nas zaangażowania, czasu i pracy. Nie wymaże naszych problemów w jeden moment. Nie może też przekreślać doświadczeń z przeszłości, ale pomaga znajdować najlepsze dla nas sposoby na radzenie sobie.
Psychoterapia może być wartościowym obszarem rozwoju dla wszystkich. W końcu każdy z nas ma w życiu swoje doświadczenia, ma relacje, wchodzi w interakcje z innymi, ma swoje trudności lub coś, co chciałby zmienić.
Psychoterapia nie działa też jak magiczna różdżka, a zmiany to proces, który może składać się z wielu etapów, na których mogą towarzyszyć nam różne emocje – czasem od złości, po ekscytację i satysfakcję z rozwoju. Przede wszystkim zależy też od naszego podejścia i włożonej pracy. Na jej skuteczność wpływa wiele czynników: gotowość osoby korzystającej z pomocy, relacja z psychoterapeutą_ką, wybrana metoda pracy, okoliczności życiowe i rodzaj trudności, z którymi ktoś się mierzy.
