„Masz obwisłą skórę!” — 60-letni mąż szczypał mnie w bok przy gościach, więc przyniosłam lustro i pokazałam, co u niego zwisa.

No popatrz, Zofia, co ty masz tutaj? Andrzej, który skończył sześćdziesiątkę, wyciągnął nagle rękę i uszczypnął mnie po gospodarsku za bok, tuż przy stole pełnym gości.

Siedziałam akurat tak, iż materiał spódnicy lekko się napinał nad paskiem. On zrobił to głośno, zupełnie bez krępacji, jakby wszyscy byli ślepi.

Andrzej, ogarnij się szepnęłam i próbowałam delikatnie odsunąć jego łapę, jakby to była namolna mucha pod koniec sierpnia. Ale on miał już w sobie odpowiednią dawkę domowej wiśniówki i choćby nie próbował przestać.

Jego palce, krótkie i spuchnięte niczym swojskie wieprzowe kiełbaski z bazarku, znowu chwyciły mnie za boczek. Zabolało ale najbardziej mnie ukuła ta kompromitacja.

No pa-trz, Krzysiek! Andrzej zwrócił się do naszego sąsiada, który już przykładał widelec do śledzia pod pierzynką z buraków. Mówię jej: Zośka, nie wciskaj tej chałki na noc, a ona iż to wiek i hormony.

Andrzej zaniósł się swoim charakterystycznym rechotem, a jego brzuch zatańczył, napinając guziki koszuli aż do granic wytrzymałości.

Jakie tam hormony, zwykłe lenistwo! skwitował z dumą, jakby właśnie wygrał licytację w sklepie mięsnym.

Poczułam, jak wstyd zalewa mi twarz aż po szyję.

Krzysiek pod nosem się zahihotał i choćby nie podnosił głowy, udając, iż świat kończy się na tej jednej porcji sałatki warzywnej. Jego żona, Basia, pospiesznie układała serwetkę, jakby instrukcja origami była pilniejsza niż wszystko, co się działo dookoła.

A co z tym zostaw? Andrzej wchodził w rozpęd. Prawdy powiedzieć nie wolno? No patrz, Zośka, zwisa ci skóra!

Odsunęłam jego palce i spojrzałam na niego.

W całym mieszkaniu zawisła niezręczna cisza, którą mógłby tylko przebić stuk lodówki, wygrywającej swój wieczorny repertuar.

Przecież robię to dla ciebie szeroko odchylił się na krześle, ramiona skrzyżowane na piersi, oczy zadowolone z siebie. Kobieta powinna się pilnować, żeby facetowi miło było popatrzeć, tak już jest.

Wpatrzyłam się w niego trochę inaczej, jakbym spojrzała na niego pierwszy raz od trzydziestu lat małżeństwa.

62 lata na karku. Brzuch zwisający nad paskiem jak chmura burzowa w lipcu. Drugi podbródek, gładko przechodzący w szyję i ramiona, bez jednego cienia mięśni. Łysina, błyszcząca od ciepła i obiadów, cała jak polany masłem naleśnik na Tłusty Czwartek.

Czyli żeby było miło dla oka? powtórzyłam, wyczułam u siebie dziwny spokój w głosie.

Coś się we mnie przełączyło. Przestałam czuć wstyd, nie miałam ochoty załagadzać sytuacji, nie chciałam już grzecznie respektować starych przyzwyczajeń.

Została tylko jasność.

No jasne! Andrzej poklepał się dumnie po piersi, wydając przy tym odgłos przypominający uderzenie w dzbanek od zupy. Ja swoją formę trzymam!

Jaką formę? nie odpuszczałam wzroku.

Męską formę! wyprostował się, ile dało radę. Codziennie rano ćwiczę! Hantle, rozgrzewka, pięć minut i jestem gotowy.

Wciągnął brzuch, chcąc pokazać ten tonus. Wyszedł mu z tego mały wstrząs, brzuch zadrżał i wrócił na swoje miejsce, wyrażając kompletny brak zaangażowania.

Mężczyzna powinien być orłem, nie workiem na kartofle! zakończył swoją tyradę.

Orłem mówisz? podniosłam się powoli od stołu, bardzo spokojnie, nie robiąc raptownych ruchów.

Idziesz się obrazić? zapytał z przekąsem, nalewając sobie jeszcze trochę nalewki. Prawda boli, Zośka! Lepiej schudnij, niż fochy.

Wyszłam do przedpokoju, gdzie pachniało dawnym ubraniem i pastą do butów. Tam na ścianie wisiało stare lustro po moich rodzicach masywne, owalne, oprawione w ciężką drewnianą ramę. Pamiętałam, jak pokazywało nas wszystkich o dwadzieścia lat młodszych.

Zdjęłam je z gwoździa. Ważyło z pięć kilogramów, ale w tym momencie czułam się jakbym niosła piórko.

Wróciłam z lustrem do pokoju, trzymając je jak średniowieczną tarczę. Albo jak wyrok nieodwołalny.

Goście zamarli z widelcami w ręku, Basia aż zapomniała zamknąć buzię, w której połyskiwał kiszony ogórek.

Andrzej, wstań powiedziałam bez podnoszenia głosu i bez cienia wahania.

Ale po co? zdziwił się, widząc mój wyraz twarzy sam posłusznie się podniósł. Będziemy tańczyć, czy co?

Nie, podeszłam blisko, aż poczułam mieszankę cebuli i alkoholu. Popatrzymy na orła.

Podstawiłam mu lustro niemal pod nos, zmuszając go do cofnięcia się o krok.

Trzymaj.

Wziął ramę, trochę niepewnie. Ręce mu się zatrzęsły.

Zośka, co ty wyprawiasz? mruknął już mniej pewnym tonem.

Spójrz się powiedziałam tonem, którym zwykle strofuje się kota przy marmoladzie. I patrz uważnie.

Patrzył na swoje odbicie, które bardzo wyraźnie się trzęsło w jego dłoniach.

No widzę, i co z tego?

Teraz spójrz niżej stuknęłam mocno w szybę, dokładnie w miejscu, gdzie jego torsem świeciła spocona koszula. Widzisz?

Co?

Tobie to właśnie skóra zwisa! powiedziałam głośno i wyraźnie, dokładnie naśladując jego wcześniejszy głos. I choćby nie zwisa, Andrzej. Ona już się rozkłada na pasku.

Zośka! próbował opuścić lustro, ale nie pozwoliłam.

Trzymaj dalej! nacisnęłam mocniej na ramę, wszystko było czarno-białe. To nad paskiem, to są jakie mięśnie? Stalowy kaloryfer?

Krzysiek aż się zakrztusił śmiechem.

Nie, kochany, to koło ratunkowe. Na wypadek, gdybyśmy utknęli w oceanie tłuszczu!

Andrzej zrobił się czerwony jak przejrzały pomidor.

A tutaj, na bokach? To orle skrzydła, czy może uszka, takie wieprzowe jak przed Wigilią?

Daj spokój! zasyczał. Ludzie patrzą, ośmieszasz mnie!

Niech patrzą! podniosłam głos. Przecież to ty jesteś obrońcą estetyki w tym domu.

Odsunęłam się, żeby objąć całość wzrokiem.

To może trzymajmy się twoich zasad. Obróć się bokiem do światła.

Nie będę się…

Obróć się! warczałam z takim naciskiem, iż aż widelec Basi zadźwięczał o talerz.

Jak pod hipnozą obrócił się niezgrabnie. W odbiciu pokazał się jego profil z daleka do greckich ideałów.

I szyja. A raczej jej zaskakujący brak.

Widzisz tę potrójną fałdkę na karku? spokojnym tonem, jak pani doktor przeglądająca kartę szczepień. To jamnik, Andrzej, rasowy.

Basia wtuliła się w serwetkę i aż się trzęsła od stłumionego śmiechu.

A pod podbródkiem? To jest ten drugi podbródek na zaś, schowasz tam śledzia na wigilię?

Jestem facetem! jęknął żałośnie Andrzej, argument wyglądający słabo choćby dla niego.

Tobie wolno? uśmiechnęłam się chłodno. Czyli moje fałdki po dwóch porodach i trzydziestu latach przy kuchni to wstyd i lenistwo, a ty masz prawo się rozłazić, bo jesteś panem domu?

Podeszłam bliżej.

I ty, który najwyżej podnosisz pilot od telewizora, też jesteś w formie?

Wyrwałam mu lustro, widziałam jaki był już zmęczony.

Stał pośrodku salonu, z rozpiętym guzikiem w koszuli, który właśnie poddał się i wypadł gdzieś pod kanapę.

Cały czar orła wyparował, jak zapach cebuli z kuchni. Stał przede mną zwykły, ubity, starszy mężczyzna, który nagle dostał kubeł zimnej wody.

Siadaj powiedziałam cicho i postawiłam lustro oparte o komodę.

Usiadł z głośnym sapnięciem, a krzesło aż się ugięło pod jego wagą.

I żeby mi już żadnego słowa, żadnego, o mojej figurze poprawiłam fryzurę przed lustrem.

Zwróciłam się do niego jeszcze ciszej:

Bo następnym razem powiesz coś o mojej skórze, a powiesz to prosto sobie w oczy, bo powiesz to do lustra.

Krzysiek, już nie ukrywając i nie próbując być grzeczny, napadł na śledzia i śmiał się na cały głos, ocierając łzy.

Andrzej bez słowa, z pokorą na twarzy, nadział na widelec marynowanego grzybka i jadł powoli, patrząc tylko w swój talerz. Zaczął się nagle kurczyć, chciał się zrobić jak najmniejszy.

A to napięcie w końcu się ulotniło. W pokoju zrobiło się lekko, jakby ktoś w końcu otworzył okno i wypuścił skwaszone powietrze.

Usiadłam z powrotem na swoim miejscu. Wzięłam łopatkę i położyłam sobie kawał wielkiego, bezwstydnie grubego Napoleona. Ten, co piekłam pół dnia, rozwałkowywałam blaty na grubość bibuły. I który planowałam dzielnie sobie odpuścić, bo przecież trzeba pilnować linii.

Krem wyciekał bokiem, blaty chrzęściły pod widelcem.

Zośka, podaj i mnie kawał, większy! poprosiła Basia, podsuwając talerzyk. Do diabła z dietą, jedno życie mamy.

I mi też! puścił oko Krzysiek, dolewając sobie jeszcze kompotu. Czuję, iż i u mnie jakieś skrzydła rosną, lepiej się dożywić.

Andrzej przez chwilę spojrzał na mnie takim spojrzeniem, jakiego nie widziałam od lat z szacunkiem pomieszanym z lekkim niepokojem. Potem spojrzał na tort, później ukradkiem zerknął na lustro przy ścianie, jakby bał się, iż znowu stanie twarzą w twarz z orłem domowym.

Na samym dole lustra odbijały się jego stopy w dwóch różnych skarpetkach: jedna czarna, druga granatowa, prawie fioletowa.

Orzeł, psiamać, domowy…

Przepraszam, Zośka mruknął bez wpatrywania się w stół. Palnąłem głupotę, diabli nadali.

Jedz, Andrzej, jedz odgryzłam wielki kawałek tortu, rozkoszując się smakiem kremu. Musisz mieć siłę.

Podniósł brwi z pytaniem.

Żeby podnosić hantle dodałam z uśmiechem. W końcu jesteś nasz sportowiec.

Wieczór potoczył się już spokojnie dalej, rozmowy o cenach, o działce, o pogodzie.

Ale coś w naszym układzie się zmieniło na zawsze.

Mój domowy krytyk nagle spłynął jak powietrze z balonika. Został zwykły człowiek, ze swoimi lękami, słabościami i fałdkami.

I powiem ci szczerze ten Napoleon smakował mi jak żaden inny od dwudziestu lat.

Lustro od tamtego dnia zostało w salonie. Andrzej, jak przechodzi obok, za każdym razem automatycznie wciąga brzuch i prostuje ramiona.

A o mojej zwisającej skórze już nigdy nie wspomniał.

Chyba boi się, żeby nie obudzić pelikana.