Komisja Krajowej Rady Sądownictwa ma zająć się wnioskiem Rzeczniczki Praw Dziecka dotyczącym ponownego zbadania działań sądów. Dokument czekał na rozpatrzenie przez dwa lata. o ile KRS wyrazi zgodę, akta sprawy przeanalizuje nowy zespół.
KRS ponownie zajmie się sprawą KamilkaKomisja KRS do spraw wizytacji i lustracji ma omówić wniosek Rzeczniczki Praw Dziecka Moniki Horny-Cieślak na najbliższym posiedzeniu. Jak przekazał Wirtualnej Polsce rzecznik KRS, sędzia Jarosław Łuczaj, spotkanie powinno odbyć się pod koniec sierpnia lub na początku września 2026 roku.
Wyznaczeni pracownicy analizują w tej chwili dokumenty przekazane przez Rzeczniczkę Praw Dziecka. Nie oznacza to jeszcze, iż ponowna lustracja sądów została przesądzona. Najpierw komisja musi ocenić wniosek i zdecydować, czy istnieją podstawy do przeprowadzenia kolejnej szczegółowej kontroli.
Według ustaleń Wirtualnej Polski sprawa przyspieszyła po zmianie składu Krajowej Rady Sądownictwa w czerwcu 2026 roku. Wcześniej wniosek pozostawał bez rozpatrzenia przez około dwa lata.
Rzeczniczka Praw Dziecka domagała się ponownej lustracjiMonika Horna-Cieślak zwróciła się do KRS w tej sprawie w kwietniu 2024 roku. Jej wniosek obejmował ponowną kontrolę Sądu Rejonowego w Częstochowie, Sądu Rejonowego w Olkuszu oraz Sądu Okręgowego w Częstochowie. Wszystkie te instytucje zajmowały się wcześniej sytuacją rodzinną chłopca.
Rzeczniczka argumentowała, iż wnioski sformułowane po pierwszej kontroli nie odpowiadały wszystkim faktom opisanym w raporcie. W jej ocenie dokument wskazywał na nieprawidłowości, które powinny zostać dokładniej przeanalizowane przez całą Radę.
Kiedy odpowiedź nie nadeszła, Rzeczniczka ponawiała pytania dotyczące podjętych działań. Informacje o korespondencji i powodach wystąpienia do KRS opublikowało Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
Pierwsza kontrola odbyła się w 2023 rokuKrajowa Rada Sądownictwa zdecydowała o pierwszej lustracji w maju 2023 roku. Kontrola miała wykazać, czy sądy zajmujące się sytuacją rodzinną Kamilka adekwatnie wypełniły swoje obowiązki i odpowiednio reagowały na napływające informacje.
W opublikowanym miesiąc później sprawozdaniu wskazano pewne uchybienia. Jednocześnie zespół kontrolny uznał, iż sądy w Olkuszu i Częstochowie zasadniczo podejmowały działania sprawnie i bez nieuzasadnionej zwłoki. Nie stwierdzono wówczas podstaw do przypisania im bezczynności.
W raporcie pojawiły się jednak również uwagi dotyczące jednego z rozstrzygnięć Sądu Rejonowego w Częstochowie. Zespół wskazywał ponadto na konieczność zmian systemowych, zwłaszcza poprawy wymiany informacji między sądami, policją, pomocą społeczną, kuratorami i placówkami medycznymi. Pierwotny komunikat dotyczący rozpoczęcia kontroli znajduje się na stronie Krajowej Rady Sądownictwa.
Lekarz miał przekazać sądowi niepokojące informacjeNowe pytania dotyczące reakcji instytucji pojawiły się po publikacji materiałów opisujących wydarzenia z listopada 2022 roku. Kamilek znalazł się wówczas w szpitalu po kolejnej ucieczce z domu. Lekarz miał zauważyć na jego ciele ślady mogące wskazywać na przemoc i pisemnie zawiadomić o swoich obawach sąd w Olkuszu.
Z relacji lekarza wynikało, iż próbował zapewnić chłopcu bezpieczne miejsce i kontaktował się w tej sprawie z sądem. W dokumentach miały znajdować się także informacje pochodzące od policji oraz pracowników pomocy społecznej. Dotyczyły one trudnej sytuacji dzieci i potrzeby podjęcia działań.
Ponowna analiza akt mogłaby odpowiedzieć na pytanie, czy wszystkie dostępne wówczas sygnały zostały adekwatnie ocenione oraz czy reakcje poszczególnych instytucji były wystarczające.
Co może wydarzyć się teraz?Jeżeli komisja KRS przychyli się do wniosku Rzeczniczki Praw Dziecka, zostanie powołany nowy zespół. Jego zadaniem będzie ponowne przejrzenie dokumentacji i zbadanie, czy podczas wcześniejszych postępowań doszło do zaniedbań lub nieprawidłowości.
Sama decyzja o lustracji nie będzie oznaczała automatycznego przypisania odpowiedzialności konkretnym osobom. Dopiero analiza akt może pokazać, czy istnieją podstawy do dalszych działań, w tym postępowań dyscyplinarnych.
Sprawa Kamilka stała się również punktem wyjścia do dyskusji o skuteczności systemu ochrony dzieci. W lutym 2025 roku zespół działający przy Ministerstwie Sprawiedliwości przedstawił raport dotyczący funkcjonowania sądów, kuratorów, pomocy społecznej i innych instytucji. Eksperci wskazali w nim obszary wymagające pilnych zmian, co opisano w komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości.
Decyzja komisji KRS może zatem mieć znaczenie nie tylko dla wyjaśnienia działań podejmowanych w sprawie chłopca. Jej następstwem mogą być również rekomendacje dotyczące szybszego reagowania na sygnały świadczące o zagrożeniu bezpieczeństwa dzieci.
