Wakacyjny wypoczynek nad morzem, jeziorem czy w górach często wiąże się ze spożywaniem słodkości, takich jak gofry, rurki z bitą śmietaną, ciastka z kremem i owocami. W tym okresie Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) prowadzi kontrole słodkości oferowanych w lokalach gastronomicznych.
„Świeży” czy „rozmrożony”
Kupując gofry, warto zwrócić uwagę na sposób ich przygotowania, ponieważ mogą one powstawać z ciasta robionego na miejscu, z gotowej mieszanki lub trafiać do lokalu jako produkt zamrożony, wymagający po rozmrożeniu jedynie podgrzania. jeżeli gofry były wcześniej zamrożone i sprzedawane jako rozmrożone, w ich nazwie powinna znaleźć się informacja „rozmrożone”. Pozwala to konsumentowi odróżnić je od produktów wypiekanych bezpośrednio na miejscu.
Nazwa fantazyjna i prawa konsumenta
Nazwa produktu to jedna z pierwszych informacji, na które zwraca uwagę konsument przy podejmowaniu decyzji o zakupie. W przypadku nazw fantazyjnych, takich jak „Orfeusz”, „Żółwiki” czy „… zebra”, konieczne jest uzupełnienie ich nazwą opisową adekwatną do składu. o ile w nazwie pojawia się informacja o nadzieniu czekoladowym i truskawkach, produkt musi faktycznie zawierać czekoladę oraz truskawki, a nie same aromaty. Gdy zastosowano wyłącznie aromat lub ilość owoców nie wpływa na smak, należy użyć określenia „o smaku (…)”. Przy ciastkach sprzedawanych luzem nie ma obowiązku podawania procentowej zawartości QUID.
Nazwy takie jak „bita śmietana”, „śmietana”, „masło” czy „ser” są zarezerwowane dla przetworów mlecznych. o ile do kremu wykorzystano surowce z tłuszczami roślinnymi, wyrobu nie wolno oznaczać jako „z bitą śmietaną” lub „z masą śmietanową”. Konsumenci mają prawo oczekiwać, iż w lokalu gastronomicznym wykaz składników wraz z alergenami (takimi jak jaja, mleko, zboża z glutenem, orzechy czy migdały) będzie bezpośrednio dostępny w menu, karcie lub w innym widocznym miejscu, bez konieczności pytania obsługi.
Wyniki kontroli IJHARS: Ponad połowa lokali z nieprawidłowościami
IJHARS skontrolowała 73 lokale gastronomiczne w całym kraju, w tym kawiarnie i punkty oferujące wyroby ciastkarskie. Nieprawidłowości ujawniono w 53% z nich. Ocena organoleptyczna 39 partii produktów nie wykazała uchybień. Natomiast parametry fizykochemiczne zbadane w 41 partiach zakwestionowały 9 partii (22,0%) z uwagi na:
- Niewłaściwą zawartość tłuszczu i cukrów w stosunku do dobrowolnej deklaracji wartości odżywczej podanej w miejscu sprzedaży lub wynikającej z oznakowania opakowanych ciastek.
- Brak obecności DNA czarnej jagody w nadzieniu drożdżówek deklarowanych jako z jagodami.
- Obecność tłuszczu obcego (roślinnego) w „bitej śmietanie” użytej do przygotowania „rurek z bitą śmietaną”.
Znakowanie sprawdzono w przypadku 175 partii produktów, z czego nieprawidłowo oznakowanych było 44,6%, czyli 78 partii. Inspektorzy kwestionowali m.in.: - Podawanie wyłącznie nazwy fantazyjnej (np. „Orfeusz”, „Żółwiki”, „… zebra”), która nie pozwalała rozpoznać charakteru produktu.
- Podawanie informacji niepełnej, np. „rurka z kremem” bez wskazania rodzaju kremu, a także stosowanie niezrozumiałych skrótów typu „Dr. z jagodą”.
- Brak uwidocznienia określenia „rozmrożone” w nazwie środków spożywczych, które przed sprzedażą były zamrożone, a sprzedawano je jako rozmrożone.
- Stosowanie w nazwie wyrobu ciastkarskiego i ciasta określeń nieadekwatnych do użytych składników, np. „w czekoladzie”, „czekoladowe”, „z bitą śmietaną”, „jogurtowa”, „z jagodą”, mimo iż zamiast czekolady użyto kakao, do bitej śmietany wykorzystano słodki krem na bazie tłuszczu roślinnego, nie dodano jogurtu, a zamiast jagód zastosowano marmoladę wieloowocową o smaku jagodowym.
- Brak wykazania w składzie składników złożonych (np. cukru wanilinowego czy proszku do pieczenia) oraz składników wchodzących w ich skład, takich jak alergeny i substancje dodatkowe (kwas askorbinowy czy wodorowęglan sodu).
- Brak informacji o składnikach, w tym alergennych, w miejscu sprzedaży na wywieszce lub w inny sposób bezpośrednio dostępny dla konsumenta finalnego.
- Używanie w wykazie składników nazw zarezerwowanych dla produktów mlecznych w odniesieniu do składników pochodzenia roślinnego, takich jak „mleko kokosowe”, „mleko sojowe”, „masło orzechowe”, „masło wegańskie”, „masło kakaowe” czy „śmietanka wegańska”.
- Wskazywanie w składzie składników innych niż faktycznie użyte, np. „masła” zamiast bezwodnego tłuszczu mlecznego (masła klarowanego), „miodu” zamiast miodu sztucznego lub sosu do lodów i deserów karmelowego, „śmietany” zamiast śmietanki kremówki 30% czy „skórki cytrynowej” zamiast pomarańczowej.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami IJHARS zastosuje sankcje przewidziane w obowiązujących przepisach prawa.
źródło: Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
