Marcin odłożył telefon z miną zbitego psa.
— To mama — powiedział, choć doskonale wiedziałam, kto dzwoni. Ten specyficzny dźwięk, marsz wojskowy, był ustawiony tylko dla pani Haliny. — Proszą, żebyśmy wpadli w sobotę na obiad. Będzie Ewelina z Andrzejem. Podobno mają nam coś ważnego do przekazania.
Spojrzałam na nasz stół zawalony folderami z próbkami paneli. Od roku zbieraliśmy na remont łazienki. Nie takiej kosmetycznej odświeżki — generalnego zrywania wszystkiego do gołego betonu. Marcin po godzinach dorabiał na Boltach, ja prowadziłam księgowość w dwóch warzywniakach na Grochowie. Każda złotówka miała swoje przeznaczenie. Nowa wanna, baterie, płytki z Bolesławca, które wypatrzyłam w styczniowej promocji. W sumie dwanaście tysięcy, odłożone z premedytacją, pozbawiającą nas kawy na mieście i urlopu nad Bałtykiem.
— Ważnego — mruknęłam. — Czyli Andrzej znalazł kolejny genialny sposób na pomnożenie naszych pieniędzy. Tyle iż jak zwykle wyłącznie swoich.
Andrzej, mąż siostry Marcina, był typem wiecznego biznesmena. Obrócił już wszystko — od suplementów diety po automaty z zabawkami. Aktualnie rozkręcał coś w branży „doradztwa wizerunkowego” i regularnie potrzebował inwestorów. Głównie takich z rodziny. Głównie takich, którzy nigdy nie widzieli zwrotu. Pani Halina, teściowa idealna, patrzyła na zięcia jak na wyrocznię. „Andrzejek mówił, Andrzejek radził, Andrzejek wie najlepiej”. Nasze oszczędności nazywała „martwym kapitałem, który psuje się w skarpecie”.
W sobotę pojechaliśmy na Mokotów. Pani Halina mieszkała w przedwojennej kamienicy z windą, która trzęsła się jak stary trolejbus. Mieszkanie pachniało rosołem i polityką. Na stole stały już półmiski, a pośrodku, niczym eksponat muzealny, leżał katalog luksusowej włoskiej armatury.
— No, jesteście nareszcie! — teściowa cmoknęła powietrze przy policzku Marcina, ignorując mnie prawie całkowicie. — Siadajcie. Mamy sprawę życia.
Sprawa życia miała na imię pięćdziesiąte piąte urodziny Eweliny. Za dwa tygodnie.
— Ewelinka to kobieta spełniona — zaczęła pani Halina, nakładając mi na talerz porcję ziemniaków wielkości pięści. — Prowadzi gabinet, przyjmuje poważnych klientów. Nie może siedzieć na starych meblach, które rozpadają się od patrzenia. Wystrój robi całe wrażenie!
Ewelina, stylistka paznokci, która trzy miesiące temu zmieniła szyld z „Manicure” na „Studio Kreowania Wizerunku”, pokiwała smutno głową.
— Te fotele z Ikei to już naprawdę obciach, Marcin — westchnęła. — Klientka siada i myśli: „Gdzie ja trafiłam?”.
Andrzej przejął pałeczkę. Wyjął z teczki wydruk z ofertą. Kanapa Chesterfield, dwa fotele, stolik kawowy. Cena: czternaście tysięcy złotych.
— Rodzina musi trzymać się razem — powiedział tonem coacha motywacyjnego. — Ja organizuję niespodziankowy remoncik w jej gabinecie w weekend. Robię to po kosztach, ekipa znajomych. Wy od siebie dajecie komplet wypoczynkowy. To inwestycja w prestiż. Rozwój Eweliny to rozwój całej rodziny, rozumiesz? Kapitał ma krążyć, a nie leżeć na koncie!
Widelce na chwilę znieruchomiały. Marcin nerwowo mieszał zupę. Czułam, jak narasta we mnie znajome, gorące uczucie, które zwykle kończyło się wybuchem.
— interesujące — odparłam, wycierając usta serwetką. — Powiedz mi, Andrzej, czy kapitał krążył także w marcu?
— W marcu? — zmarszczył czoło.
— Urodziny Marcina. Czterdzieste. Pamiętasz, Halino? Pięknie nakryty stół, dwadzieścia osób. Przyszliście wszyscy.
Na twarzy Eweliny pojawił się nagły rumieniec. Pani Halina zaczęła nerwowo poprawiać obrus.
— Pamiętam doskonale — kontynuowałam. — Ewelina przyniosła nam wtedy prezent. Cudownie zapakowany, z kokardką. Dezodorant, żel pod prysznic i gąbkę do ciała. Zestaw z Rossmanna za trzydzieści dziewięć dziewięćdziesiąt. Powiedziała wtedy piękną mowę o tym, iż liczy się gest, a nie cena. Że rodzina to coś więcej niż pieniądze.
Zapadła cisza, w której słychać było tylko tykanie starego zegara po dziadku.
— To była promocja, akurat kupowałam dla siebie… — zaczęła Ewelina.
— A my akurat kupiliśmy płytki — przerwałam. — I remont łazienki. Więc na waszą inwestycję w prestiż zwyczajnie nie mamy budżetu. Przykro mi. Marcin, podaj mi sałatkę.
Andrzej spurpurowiał. Jego starannie skonstruowany plan runął w jednej chwili.
— To ma być rodzina? — parsknął. — Wyciągasz jakieś głupie dezodoranty, zamiast myśleć perspektywicznie? Zobacz, Marcin, jak twoja żona traktuje twoją siostrę!
Marcin, zwykle mediator, tym razem milczał. Wbijał wzrok w pusty talerz, ale kącik ust drgał mu lekko. Wiedział, iż mam rację. Miesiącami słuchał, jak Andrzej poucza go o „mentalności biedaka”, podczas gdy sam jeździł służbowym Audi na pokaz.
— Nie musicie się już trudzić kanapą — powiedziałam spokojnie. — Prezent od nas będzie. Własnoręcznie przygotowany, żeby nikt nie zarzucił nam braku zaangażowania.
Dwa tygodnie minęły szybko. W dniu urodzin Eweliny pojechaliśmy do wynajętej sali w podwarszawskim Józefowie. Był tort, balony, kilkunastu gości. Pani Halina promieniała, witała wszystkich w progu. Andrzej krążył z kieliszkiem, opowiadając, ile kosztowała oprawa muzyczna.
W końcu nadeszła pora prezentów. Andrzej uroczyście wręczył żonie akt notarialny — przepisał na nią garaż na obrzeżach miasta. Burza oklasków, uściski, okrzyki zachwytu. Ewelina ocierała łzy.
— A teraz — zaanonsowała pani Halina, biorąc mikrofon — coś od Marcina i jego żony. Podobno to coś absolutnie wyjątkowego!
Podeszłam do stolika i wyciągnęłam ozdobną torbę z logo ekskluzywnej drogerii. W środku był perfekcyjnie zapakowany zestaw trzech szarych ręczników frotte oraz pudełko manualnie robionych mydełek lawendowych.
— Kochana Ewelino — powiedziałam do mikrofonu, patrząc jej prosto w oczy. — W marcu dałaś nam coś znacznie cenniejszego niż przedmioty. Dałaś nam lekcję. Powiedziałaś, iż to nie cena się liczy, ale to, co płynie z serca. My postanowiliśmy odwdzięczyć się tym samym. Ręczniki, żebyś po ciężkim dniu w gabinecie mogła otulić się ciepłem rodziny. A mydełka, żeby zmyć… stres. Wszystkiego najlepszego.
Na sali zapadła głucha cisza, przerywana jedynie brzęknięciem odkładanego widelca przez starszego pana w rogu. Ktoś zakaszlał. Andrzej zamarł z kieliszkiem w pół drogi do ust.
Ewelina wzięła torbę z moich rąk. Uśmiech na jej twarzy zastygł w grymasie, który miał być wdzięcznością, a wyszedł jak skurcz mięśnia.
— Ręczniki? — szepnęła. — Naprawdę, ręczniki?!
— Praktyczne — wtrąciłam. — Dekadentyzm psuje charakter? Prawda, Andrzej?
Ratunek przyszedł z nieoczekiwanej strony. Ciotka Wiesia, siostra zmarłego teścia, kobieta, która nigdy nie kochała się w Andrzeju, odstawiła kieliszek z sokiem i parsknęła śmiechem.
— A to ci numer! — zawołała. — Andrzej, chłopie, mądraliłeś się trzy miesiące o etykiecie biznesu, a sprężyste powroty pamięci cię załatwiły! Pokaż no, Ewelina, te ręczniki. Bawełna egipska? Aż się proszą, żeby wytrzeć nimi tę nową kanapę w gabinecie!
Sala wybuchła śmiechem. Nie złośliwym, ale takim, który rozładowuje napięcie. Andrzej trzasnął kieliszkiem o blat.
— To jest sabotaż! — krzyknął. — Oni mieli wziąć na siebie kanapę!
— Jaką kanapę, synku? — spytała niewinnie ciotka Wiesia. — Przecież mówiłeś, iż remoncik to twój prezent dla żony. Od ciebie osobiście. Dzwoniłeś do mnie w środę i się chwaliłeś, iż załatwiłeś ekipę po znajomości.
Wpadł we własną pułapkę. Okazało się, iż do każdego z gości dzwonił z inną wersją — jednym mówił, iż płaci za jedzenie, drugim, iż za dj-a, a Marcinowi i mnie przeznaczył najdroższy element układanki. Pani Halina próbowała ratować sytuację, ale ciotka Wiesia, rozkręcona na dobre, nie dawała sobie przerwać.
— Halina, daj spokój — machnęła ręką. — Twój zięć chciał wyjść na króla, a zapłacić mieli inni. Tak było z suplementami, z automatami i z tą pożyczką na wakacje w Zakopanem, której nigdy nie oddał.
To był nokaut. Andrzej rzucił serwetkę i wyszedł na taras. Ewelina pobiegła za nim, potykając się o własny tren sukienki. Torbę z ręcznikami upuściła na podłogę, a jedno z mydełek potoczyło się pod stół.
Marcin i ja zostaliśmy na swoich miejscach, kończąc deser. Spojrzał na mnie z tą swoją miną, w której kryła się ulga, duma i cień niedowierzania, iż to wszystko dzieje się naprawdę.
— Chyba mamy spokój na następne dziesięć lat — mruknął.
— Minimum piętnaście — poprawiłam.
Wychodząc, minęliśmy stolik, przy którym ciotka Wiesia z zapałem opowiadała komuś historię automatu z zabawkami, który zepsuł się po tygodniu. Na parkingu Andrzej palił papierosa, patrząc w ziemię. Nie podniósł wzroku.
Miesiąc później remont dobiegł końca. Płytki z Bolesławca lśniły w świetle nowej lampy, a wanna napełniała się dokładnie tyle, ile trzeba, bez kropli przelewu. Marcin wyjął z szafki ostatni ręcznik z zapasów ciotki Wiesi — prezent dla nas, znaleziony przez nią na wyprzedaży i wręczony ze słowami: „Żebyście mieli czym wycierać kurz po rodzinnych awanturach”. Mokra plama na podłodze lśniła, a odbicie kafelków układało się we wzór, który jakoś kojarzył mi się z uśmiechem.
