Choroba najczęściej dotyka osoby starsze, głównie po 60. roku życia. Z tego powodu młodym ludziom wydaje się, iż ten problem ich nie dotyczy. W efekcie pojawiające się objawy często bywają lekceważone, co w przypadku nieleczenia może prowadzić choćby do ślepoty. Tymczasem katarakta może zaatakować na każdym etapie – od okresu płodowego, przez dzieciństwo, aż po wiek dojrzały. Przeczytaj ten artykuł i sprawdź, jakie są przyczyny zaćmy u młodych osób i jak można walczyć z chorobą.
Zaćma nie dotyczy tylko osób starszych
Zaćma, inaczej nazywana kataraktą, jest wrodzonym lub nabytym zmętnieniem soczewki oka, które najczęściej wynika z naturalnych procesów starzenia się organizmu. Najczęściej spotykaną postacią jest zaćma starcza, której rozwój jest naturalną konsekwencją starzenia się organizmu. Z upływem lat soczewka traci swą przezierność, a pojawiające się zamglenie stanowi barierę w przedostaniu się do oka promieni świetlnych. Skutkuje to stopniowym pogorszeniem ostrości wzroku. Rozwój choroby rozpoczyna się przeważnie po 40. roku życia, a symptomy bywają widoczne bliżej 50-60 roku. Najbardziej narażoną grupą są pacjenci i pacjentki po 70. roku życia. Niemniej jednak zdarzają się przypadki wystąpienia katarakty u młodszych osób. Praktyka lekarska pokazuje, iż choroba może występować już w momencie narodzin lub pojawić się bardzo wczesnym dzieciństwie: https://eyemed.pl/baza-wiedzy/zacma-u-osob-w-mlodym-wieku/. Dlaczego tak się dzieje?
Dlaczego młodzi chorują na zaćmę
Choć katarakta kojarzy się głównie z procesem starzenia, jej rozwój u młodszych osób nie jest zjawiskiem wyjątkowym. Przyczyny mogą być różne i często nie ograniczają się tylko do jednego czynnika. W przypadku najmłodszych pacjentów zaćma bywa chorobą wrodzoną, związaną np. z uwarunkowaniami genetycznymi lub przebiegiem ciąży.
U osób młodych i w średnim wieku zmętnienie soczewki może pojawić się na skutek:
- urazów oka,
- przewlekłych chorób ogólnoustrojowych (np. cukrzycy),
- długotrwałego stosowania niektórych leków (np. sterydów).
Znaczenie mają również czynniki środowiskowe i styl życia. Rozwój niekorzystnych zmian w obrębie soczewki mogą przyspieszyć m.in. nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV, palenie papierosów czy niewłaściwa dieta. Warto zauważyć, iż osoby intensywnie obciążające wzrok (np. pracujące przy komputerze) zwykle wcześniej dostrzegają subtelne objawy zaćmy, takie jak spadek kontrastu czy trudności w czytaniu, co pozwala na szybszą diagnozę.
Objawy zaćmy u osób w młodym wieku
Niezależnie od wieku warto zwracać uwagę na wszelkie niepokojące sygnały, które mogą świadczyć o rozwijającej się zaćmie. Najczęściej występujące objawy zaćmy to m.in.:
- pogorszenie ostrości widzenia,
- zamglenie obrazu,
- zmiana postrzegania kontrastu,
- większa wrażliwość na światło,
- problem z oceną odległości,
- występowanie efektu olśnienia przy patrzeniu w stronę źródeł światła,
- trudności w czytaniu i wykonywaniu precyzyjnych czynności.
Im wcześniej katarakta zostanie rozpoznana, tym łatwiej i bezpieczniej można podjąć decyzję o dalszych działaniach i przywróceniu ostrości widzenia. w tej chwili jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest operacja polegająca na usunięciu naturalnej soczewki i wszczepieniu soczewki sztucznej.
Czym jest zaćma wtórna i jak ją rozpoznać?
U części pacjentów po przeprowadzonej operacji usunięcia zaćmy pierwotnej może dojść do ponownego pogorszenia widzenia. Zaćma wtórna, znana także jako zmętnienie torebki tylnej, jest specyficznym powikłaniem pooperacyjnym: https://eyemed.pl/baza-wiedzy/zacma-wtorna/. Choć nazwa może sugerować nawrót katarakty, która została wcześniej chirurgicznie usunięta, w rzeczywistości mamy do czynienia z zupełnie innym schorzeniem. W tym przypadku dochodzi jedynie do zmętnienia pozostałej po zabiegu tylnej torebki soczewki. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, iż wystąpienie zaćmy wtórnej nie jest regułą. Szacuje się, iż pojawia się ona u 20-30% pacjentów. W badaniach naukowych udowodniono, iż na rozwój zaćmy wtórnej są bardziej podatne młodsze osoby. Leczenie zaćmy wtórnej jest szybkie i bezbolesne – polega na wykonaniu niewielkiego otworu w mętnej torebce dzięki lasera YAG (zabieg ten nazywamy kapsulotomią laserową)
Źródła:
- I. Grabska-Liberek, D. Derlacka, A. Skowyra, Nowoczesne metody leczenia zaćmy, Postępy Nauk Medycznych, 12/2013.
- https://podyplomie.pl/medycyna/34900,zacma-starcza?srsltid=AfmBOoqIPLcfEhDFgs0LdPZw-6cAe2WgpVWBv1nO8nq8sY7k7jMFoias (dostęp: 8.04.2026 r.)
Materiał partnera.
