– Dlaczego leki są takie drogie? Przy mojej emeryturze po prostu mnie na nie nie stać, a jeżeli ich nie kupię, przecież narażam swoje życie i zdrowie – mówi 75-letnia Elżbieta z Krakowa. Od lat wielu seniorom brakuje pieniędzy na zakup leków niezbędnych do życia. Potwierdza to Badanie Potrzeb Społecznych Głosu Seniora 2025, z którego wynika, iż 38 proc. seniorów deklaruje problemy finansowe, a aż 47 proc. było zmuszonych zrezygnować z wizyty u lekarza lub wykupienia leków. Dziś znamy jeden z powodów, które mogły wpływać na ceny na rynku farmaceutycznym. UOKiK ujawnił zmowę największych hurtowników farmaceutycznych, którzy przez lata wymieniali informacje o cenach i sprzedaży oraz synchronizowali cenniki. Ucierpiały apteki, a ostatecznie także pacjenci.
Ponad 10 lat niedozwolonych praktyk. Kary sięgają 905 mln zł
Sprawa dotyczy hurtowni kontrolujących łącznie ponad 70 proc. hurtowego rynku leków w Polsce. Według ustaleń UOKiK praktyki trwały ponad 10 lat, a przedsiębiorcy wymieniali informacje dotyczące m.in. cen i wielkości sprzedaży oraz synchronizowali swoje cenniki. Łączna wysokość nałożonych kar to blisko 905 mln zł.
– Dziesięć lat to skandal. Senior nie może płacić za nieprawidłowości funkcjonujące na rynku farmaceutycznym. Oczekujemy nie tylko konsekwencji wobec firm, ale również takich zmian prawa, które będą realnie chronić pacjentów, lokalne apteki i dostęp do leków – mówi Łukasz Salwarowski, prezes Stowarzyszenia MANKO – Głos Seniora.
Dla osób starszych choćby kilka złotych różnicy w cenie ma znaczenie. Seniorzy często przyjmują kilka preparatów jednocześnie, dlatego miesięczne wydatki na leczenie mogą stanowić poważne obciążenie domowego budżetu.
2,3 tys. aptek mniej. Około 500 gmin bez żadnej placówki
Cena leków to tylko część problemu. W latach 2017–2025 z rynku zniknęło około 2,3 tys. aptek, a około 500 gmin pozostaje bez apteki. Według danych przywoływanych w kampanii , ,Stop likwidacji aptek’’ tylko 253 apteki pełnią dyżury nocne, a na jedną placówkę przypada średnio około 3049 mieszkańców. W Polsce alkohol jest dostępny niemal 10 razy łatwiej niż miejsce, w którym można wykupić receptę, uzyskać poradę farmaceutyczną lub kupić lek potrzebny w nagłej sytuacji.
– Dla osoby z ograniczoną samodzielnością czy po prostu starszej apteka blisko domu jest elementem codziennego bezpieczeństwa. Nie można zakładać, iż każdy ma samochód, wsparcie rodziny albo możliwość pojechania kilkanaście kilometrów po lek – mówi Tomasz Michałek, dyrektor Biura Zarządu Koalicji Na pomoc niesamodzielnym – Związek Stowarzyszeń.
Głos Seniora i Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym” wspólnie z organizacjami pacjenckimi i seniorskimi zwraca uwagę, iż ograniczenie dostępu do aptek szczególnie uderza w osoby starsze, przewlekle chore i niesamodzielne.
Jak poprawić bezpieczeństwo lekowe seniorów w Polsce
- ,,Badanie Potrzeb Społecznych Głosu Seniora’’
Przeprowadzane co roku od 3 lat pokazuje rzeczywistą sytuację osób starszych – ich problemy finansowe, zdrowotne, społeczne i dostęp do leczenia. To właśnie wyniki badania wskazały, jak wielu seniorów rezygnuje z lekarza lub leków z powodów finansowych.
- ,,Zażywaj leki bezpiecznie”
Kampania prowadzona przez Głos Seniora wspólnie z Polskim Towarzystwem Opieki Farmaceutycznej. Jej celem jest edukacja seniorów w zakresie bezpiecznego stosowania leków i przeciwdziałania polipragmazji, czyli przyjmowaniu wielu preparatów, które mogą wchodzić ze sobą w niebezpieczne interakcje. Organizatorzy wskazują również na potrzebę upowszechnienia bezpłatnych przeglądów lekowych w aptekach.
- „STOP LIKWIDACJI APTEK”
Współorganizowana przez Instytut Komunikacji Zdrowotnej oraz Koalicję „Na pomoc niesamodzielnym”. Kampania alarmuje o spadającej liczbie aptek, problemach z dyżurami, dostępie do leków w mniejszych miejscowościach i potrzebie wspierania placówek działających na terenach, gdzie ich prowadzenie jest ekonomicznie trudne. Jej ambasadorką jest DJ Wika, a jednym z działań jest petycja w obronie dostępności aptek.
– Potrzebujemy aptek blisko pacjenta. Senior powinien móc nie tylko wykupić lek, ale również porozmawiać z farmaceutą, skorzystać z bezpłatnego przeglądu lekowego czy szczepienia. Apteka powinna być częścią systemu bezpieczeństwa zdrowotnego – podkreśla Łukasz Salwarowski.
- „Zmieńmy Prawo Farmaceutyczne”
Koncentruje się na zmianie przepisów. Organizacje oczekują m.in. większej przejrzystości rynku, poprawy zasad dotyczących dyżurów aptek, ochrony placówek w mniejszych miejscowościach oraz rozwoju usług farmaceutycznych.
Zmiany popierają Głos Seniora, Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym”, Forum Konsumentów, Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów, Obywatelski Parlament Seniorów, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, Polskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, Federacja Pacjentów Polskich oraz Stowarzyszenie Aquila.
– Leki nie są dla seniorów zwykłym zakupem. Niejednokrotnie decydują o ich zdrowiu, samodzielności i życiu. Dlatego potrzebujemy zmian, które zagwarantują dostęp do leków i aptek niezależnie od miejsca zamieszkania czy wysokości emerytury – podsumowuje Łukasz Salwarowski.
Przeczytaj także: Zmieńmy prawo farmaceutyczne!
Zażywaj leki bezpiecznie!
