Przez lata jedno z najbardziej znanych miejsc na Wawelu miało bardzo surowe zasady dla zwiedzających. Teraz doszło do zmiany w regulaminie, która może wyraźnie wpłynąć na doświadczenie turystów. Chodzi o fotografowanie wnętrz świątyni – ale nowe nie są tak oczywiste, jak mogłoby się wydawać.
Od 18 kwietnia obowiązuje nowy katalog ograniczeń i wyjątków, który wyraźnie porządkuje to, co wolno, a czego przez cały czas nie można robić podczas zwiedzania.
Katedra na Wawelu – serce polskiej historii
Katedra na Wawelu, czyli Bazylika Archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława, to jedna z najważniejszych świątyń w Polsce. Budowa obecnego kościoła rozpoczęła się w XIV wieku za panowania Władysława Łokietka, którego koronacja na króla w tym miejscu rozpoczęła swoistą tradycję. Przez kolejne stulecia katedra była bowiem główną sceną wstępowania władców Polski na tron, funkcjonując jednocześnie jako ich nekropolia.
Wnętrze katedry wypełniają sarkofagi i nagrobki najważniejszych postaci w historii kraju. Spoczywają tu m.in. królowie Kazimierz Wielki i Stanisław Leszczyński, a także bohaterowie narodowi i twórcy kultury: Tadeusz Kościuszko, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki czy Józef Piłsudski. W XX i XXI wieku pochowano tu również m.in. premiera Władysław Sikorski oraz prezydenta Lech Kaczyński z małżonką. W ten sposób katedra pełni funkcję narodowego panteonu.
Architektura świątyni jest efektem wielowiekowych przekształceń – gotycki rdzeń budowli był rozbudowywany o kolejne kaplice w stylu renesansowym i barokowym, a także wzbogacany o elementy klasycystyczne widoczne przede wszystkim w niektórych nagrobkach i wystroju. Jednym z najważniejszych punktów jest Kaplica Zygmuntowska z XVI wieku, ufundowana przez Zygmunta I Starego i zaprojektowana przez Bartolomeo Berrecciego, wyróżniająca się złotą kopułą. Ważnym symbolem katedry jest także Dzwon Zygmunt, zawieszony w Wieży Zygmuntowskiej, który bije wyłącznie przy najważniejszych wydarzeniach państwowych i religijnych.
Nowe zasady w katedrze. Zdjęcia już możliwe, ale z ograniczeniami
Do tej pory wnętrza katedry objęte były zakazem fotografowania. To się jednak zmieniło – od 18 kwietnia dopuszczono wykonywanie zdjęć, choć na bardzo określonych zasadach.
Zgodnie z regulaminem, możliwe jest jedynie amatorskie fotografowanie bez użycia dodatkowego oświetlenia, statywów, selfie-sticków czy gimbali. Co istotne, zdjęcia można wykonywać wyłącznie do użytku własnego – bez prawa ich publikowania. Fotografować wolno jedynie architekturę, eksponaty i wnętrza.
Lista zakazów pozostało dłuższa. Nie wolno bowiem robić selfie, zdjęć grupowych ani pozowanych, a także fotografować osób modlących się. przez cały czas obowiązują też zasady dotyczące zachowania w świątyni – cisza, odpowiedni strój oraz zakaz korzystania z telefonów, jedzenia czy picia.
Zasady fotografowania w europejskich kościołach
Jak to wygląda gdzie indziej? W krakowskiej Bazylice Mariackiej zdjęcia we wnętrzu są dozwolone, ale bez lampy błyskowej i dodatkowego sprzętu stabilizującego, a także z zakazem uwieczniania elementów związanych z bezpieczeństwem obiektu. Podobne podejście obowiązuje w Katedrze Notre-Dame w Paryżu oraz Bazylice św. Piotra w Watykanie, które dopuszczają fotografowanie, ale ograniczone do zdjęć bez lampy błyskowej i statywów, co stanowi zresztą standard w tego typu obiektach. Na tle tych przykładów Katedra na Wawelu prezentuje bardziej restrykcyjne podejście, chociaż dla zwiedzających poluzowanie zasad jest z pewnością dobrą informacją.
Małgorzata Armada
