W Polsce istnieje pewien społeczny rytuał, który pojawia się wyjątkowo często podczas świąt, rodzinnych spotkań, wesel czy choćby zwykłych rozmów z sąsiadami.
„A kiedy dzieci?”
„To wy jeszcze nie macie?”
„No zegar biologiczny tyka.”
„Kto wam poda szklankę wody na starość?”
Dla wielu osób są to „niewinne pytania”. Problem polega na tym, iż bardzo często wcale niewinne nie są.
Bo za uśmiechem osoby, która słucha takich komentarzy, może kryć się:
- wieloletnia niepłodność,
- poronienia,
- trauma,
- problemy zdrowotne,
- depresja,
- albo po prostu świadoma decyzja, iż nie chce mieć dzieci.
I każda z tych sytuacji jest prywatną sprawą człowieka.
Nie każda kobieta chce być matką
W polskiej kulturze przez wiele lat kobiecość była bardzo mocno powiązana z macierzyństwem. Kobieta miała:
- wyjść za mąż,
- urodzić dzieci,
- poświęcić się rodzinie.
Dziś świat wygląda inaczej. Coraz więcej kobiet otwarcie mówi, iż nie chce mieć dzieci — i nie oznacza to egoizmu, „niedojrzałości” czy „nienawiści do dzieci”, jak czasami próbują to przedstawiać niektórzy ludzie.
Powody bywają bardzo różne.
Dlaczego niektóre kobiety nie chcą mieć dzieci?
1. Po prostu nie czują potrzeby macierzyństwa
Nie każda kobieta odczuwa instynkt macierzyński. Tak samo jak nie każdy mężczyzna marzy o ojcostwie. Dla części kobiet szczęście oznacza:
- rozwój zawodowy,
- podróże,
- spokojne życie,
- relacje,
- twórczość,
- niezależność.
I to jest całkowicie normalne.
2. Obawa przed utratą własnej tożsamości
Niektóre kobiety boją się, iż macierzyństwo całkowicie pochłonie ich życie. Szczególnie w kulturach, gdzie przez cały czas oczekuje się od kobiet ogromnego poświęcenia i przejęcia większości obowiązków domowych.
3. Problemy psychiczne lub trauma
Kobieta, która sama dorastała w trudnym domu, doświadczyła przemocy albo walczy z problemami psychicznymi, może świadomie uznać, iż nie chce mieć dzieci.
I to również może być odpowiedzialna decyzja.
4. Powody finansowe i sytuacja świata
Coraz więcej młodych ludzi mówi otwarcie:
- mieszkania są drogie,
- życie jest niestabilne,
- przyszłość budzi lęk,
- trudno pogodzić rodzicielstwo z pracą i zdrowiem psychicznym.
To realne problemy, a nie „wymówki”.
Niektóre kobiety nie mogą mieć dzieci
Istnieje też druga strona tego tematu — znacznie bardziej bolesna.
Wiele kobiet nie ma dzieci nie dlatego, iż nie chce, ale dlatego, iż nie może.
Przyczyn może być bardzo dużo:
- endometrioza,
- PCOS,
- przedwczesna menopauza,
- choroby autoimmunologiczne,
- komplikacje po operacjach,
- nowotwory,
- problemy hormonalne,
- niepłodność partnera,
- nawracające poronienia.
Niektóre kobiety przechodzą przez lata leczenia, procedury in vitro, zabiegi, utraty ciąż i ogromny stres psychiczny.
Dlatego pytanie:
„A kiedy dzieci?”
może być dla kogoś jak wbicie noża w ranę, której nie widać.
Polska obsesja na punkcie cudzej prokreacji
Trzeba powiedzieć to wprost: w Polsce ludzie bardzo często zbyt mocno interesują się życiem reprodukcyjnym innych osób.
Rodzina pyta.
Ciotki komentują.
Sąsiedzi analizują.
Znajomi spekulują.
Czasem kobieta po ślubie słyszy pytania o dzieci szybciej niż pytanie, czy jest szczęśliwa.
Wielu ludzi przez cały czas traktuje macierzyństwo jak obowiązkowy „kolejny etap”, a kobietę bez dzieci jak coś podejrzanego albo „niepełnego”.
Wielka Brytania i większy szacunek do prywatności
W krajach takich jak Wielka Brytania podobne pytania znacznie częściej uznawane są za przekraczanie granic prywatności.
Zapytanie kogoś:
„Dlaczego nie macie dzieci?”
może zostać odebrane jako bardzo niegrzeczne, a choćby okrutne — szczególnie iż nigdy nie wiadomo, przez co dana osoba przechodzi.
Tam większy nacisk kładzie się na indywidualny wybór i szacunek do prywatnego życia człowieka.
I być może właśnie tego przez cały czas brakuje części polskiego społeczeństwa.
Kobieta nie musi się tłumaczyć
Kobieta nie musi nikomu wyjaśniać:
- dlaczego nie ma dzieci,
- czy je planuje,
- czy może je mieć,
- czy chce być matką.
To nie jest temat do rodzinnego przesłuchania przy rosole.
Każdy człowiek ma prawo żyć po swojemu. Jedni odnajdują szczęście w rodzicielstwie. Inni w spokojnym życiu bez dzieci. Jeszcze inni cierpią, bo bardzo chcieli zostać rodzicami, ale los zdecydował inaczej.
I właśnie dlatego warto nauczyć się jednej prostej rzeczy:
nie wszystko, co społeczeństwo uważa za „normalne pytanie”, naprawdę jest normalne.
Wilczyca
