Jedni mogą siedzieć wieczorem w ogrodzie i wrócić do domu bez jednego śladu. Inni po dziesięciu minutach wyglądają tak, jakby stali się głównym daniem komarzej kolacji. Skąd ta różnica? Czy naprawdę są osoby, które komary „lubią” bardziej?
Okazuje się, iż tak. Komary nie wybierają przypadkowo. Kierują się zapachem, dwutlenkiem węgla, temperaturą ciała, potem, a choćby kolorem ubrania. To nie kwestia „słodkiej krwi”, jak często się mówi, ale chemii naszego ciała.
▸ Gryzą tylko samice
Na początek warto wiedzieć, iż nie wszystkie komary gryzą. Robią to samice, ponieważ potrzebują krwi do produkcji jaj. Samce żywią się głównie nektarem. To dlatego po ukąszeniu zostaje swędzący bąbel — organizm reaguje na substancje, które komar wprowadza do skóry podczas pobierania krwi.
▸ Komary najpierw wyczuwają oddech
Jednym z najważniejszych sygnałów dla komara jest dwutlenek węgla, czyli CO₂, który wydychamy. Im więcej go wydychamy, tym łatwiej komar może nas namierzyć. Dlatego bardziej narażone na ukąszenia mogą być osoby po wysiłku, osoby o większej masie ciała, a także kobiety w ciąży, które zwykle wydychają więcej CO₂.
▸ Zapach skóry ma ogromne znaczenie
Każdy z nas pachnie trochę inaczej, choćby jeżeli tego nie czujemy. Na zapach skóry wpływają pot, bakterie żyjące na skórze, geny, dieta, kosmetyki i naturalne związki chemiczne produkowane przez organizm. Badania opisane przez NIH wskazują, iż osoby mające wyższy poziom określonych związków, m.in. kwasów karboksylowych na skórze, mogą być bardziej atrakcyjne dla komarów — i ta cecha może utrzymywać się przez lata.
▸ Pot, ruch i ciepło przyciągają
Po spacerze, pracy w ogrodzie, bieganiu czy grze w piłkę komary mogą interesować się nami bardziej. Dlaczego? Bo jesteśmy cieplejsi, bardziej spoceni i wydychamy więcej CO₂. Pot zawiera związki, które mogą przyciągać owady, a podwyższona temperatura ciała pomaga im znaleźć miejsce do ukąszenia.
▸ Kolor ubrania też może mieć znaczenie
Komary posługują się nie tylko zapachem, ale także wzrokiem. Ciemne ubrania mogą bardziej przyciągać ich uwagę niż jasne. Źródła medyczne i popularnonaukowe wskazują, iż komary częściej reagują na ciemne kolory, takie jak czarny, granatowy czy czerwony, ponieważ łatwiej je zauważają na tle otoczenia. jeżeli więc wybieramy się wieczorem do ogrodu, na camping albo nad jezioro, lepiej założyć jasne, przewiewne ubranie z długim rękawem.
▸ A co z grupą krwi?
Często słyszy się, iż komary najbardziej lubią osoby z grupą krwi O. Niektóre badania sugerowały taki związek, ale temat nie jest tak jednoznaczny, jak mogłoby się wydawać. Naukowcy wskazują, iż grupa krwi może mieć pewne znaczenie, ale nie jest najważniejszym czynnikiem. Dużo większą rolę odgrywają zapach skóry, CO₂, pot i indywidualna chemia organizmu.
▸ Alkohol, perfumy i kosmetyki
Niektóre obserwacje sugerują, iż po wypiciu alkoholu, zwłaszcza piwa, komary mogą chętniej podlatywać do człowieka. Powód nie jest do końca jasny, ale może chodzić o zmianę zapachu skóry, temperatury ciała lub metabolizmu. Znaczenie mogą mieć także perfumy, balsamy i mocno pachnące kosmetyki. Komary reagują na zapach, więc intensywne aromaty mogą działać na nie jak dodatkowe zaproszenie.
▸ Dlaczego jedni puchną bardziej?
Czasem dwie osoby zostaną ukąszone tyle samo razy, ale tylko jedna ma wielkie, czerwone bąble. To już nie kwestia atrakcyjności dla komara, ale reakcji organizmu. Swędzenie i obrzęk są reakcją immunologiczną na ukąszenie. U niektórych osób reakcja jest łagodna, u innych silniejsza. Dzieci często reagują bardziej widocznie, bo ich organizm dopiero „uczy się” takich ukąszeń. Podobnie osoby z wrażliwą skórą albo alergiami mogą mieć większy obrzęk i mocniejsze swędzenie.
▸ Jak zmniejszyć ryzyko ukąszeń?
Nie da się całkowicie zmienić zapachu skóry ani ilości wydychanego CO₂, ale można komarom utrudnić zadanie. Najlepiej nosić jasne, luźne ubrania zakrywające ręce i nogi, unikać mocno pachnących kosmetyków, stosować sprawdzone środki odstraszające owady i usuwać stojącą wodę z otoczenia domu. Komary rozmnażają się w wodzie, dlatego warto regularnie opróżniać podstawki pod doniczkami, wiadra, konewki, dziecięce baseniki i inne pojemniki, w których po deszczu może zbierać się woda.
MK
