Krzysztof miał pięćdziesiąt dwa lata i prowadził kancelarię podatkową w Poznaniu, na trzecim piętrze kamienicy przy Świętym Marcinie. Jego młodszy brat, Dariusz, mieszkał w bloku na Ratajach, pracował na produkcji w fabryce opon i od czternastu miesięcy był sam — żona wyprowadziła się do matki, wzięła psa i kredyt hipoteczny zostawiła jemu.
— Krzysiek, mam sprawę.
— Słucham.
— Sąsiadka. Z czwartego piętra. Beata.
Krzysztof akurat liczył w pamięci, czy zdąży na pociąg do klienta w Gnieźnie, i odpowiedział bez większego zainteresowania:
— Beata. Znam. Taka, co psa wyprowadza o szóstej rano.
— No. Fajna kobieta. Chciałem ją swatać z Tomkiem z pracy, ale Tomek się żeni w czerwcu.
— A ja co mam z tym wspólnego.
— Jesteś sam. Od rozwodu.
— Rok i dwa miesiące, — poprawił Krzysztof. — Dariusz, nie mów, iż mam obowiązek.
— Nie mam na myśli obowiązku. Rozmawialiśmy wczoraj na klatce, bo winda stała. Ona jest pielęgniarką w szpitalu na Lutyckiej. Dwoje dzieci, już dorosłych, syn w Niemczech pracuje. Wdowa, cztery lata temu mąż zmarł na serce.
— I co jej powiedziałeś.
— Że mam brata. Rozsądny, prowadzi firmę, sam.
— A ona?
— Powiedziała: no, to czemu nie. Nie powiedziała nie.
Krzysztof milczał chwilę, słyszał w tle telewizor u Dariusza, jakiś mecz albo prognozę pogody.
— Dariusz, przyjedź na Wszystkich Świętych. Po prostu zobaczysz.
— A sens? — zdziwił się Krzysztof. — I tak nieźle sobie radzę.
Przyjechał jednak. Pierwszego listopada, po cmentarzu, Dariusz zrobił żurek i zaprosił Beatę, jakby przypadkiem, bo akurat miał za dużo chleba. Beata przyszła w swetrze w kolorze musztardy, z termosem herbaty z malinami, bo "zawsze warto mieć swoją, jak idzie się w gości".
Była małomówna, nie gadała o sobie. Kiedy Krzysztof próbował skierować rozmowę na "a pani co robi, pani Beato", ona odpowiadała o ogórkach, które jeszcze kisi mimo iż jesień, o tym iż w tym roku liście długo nie spadały z kasztanów na Ratajskiej. Raz wspomniała, iż syn obiecał przyjechać na Boże Narodzenie, ale to już drugi rok z rzędu obiecuje.
— Mieszka w czwórce, — wzruszył ramionami Dariusz, kiedy Beata wyszła. — Zadzwonisz do niej?
— Zobaczymy, — powiedział Krzysztof. — Nie napastuj jej swataniem, bracie.
Zadzwonił tydzień później. Nie z miłości na pierwszy wejrzenie — raczej z nudy, z tej pustki w mieszkaniu po rozwodzie, gdzie choćby kapanie kranu zaczyna brzmieć jak rozmowa. Beata zaproponowała kawę w cukierni na placu Wolności, bo "nie lubię siedzieć w domu z nieznajomymi mężczyznami, choćby i rekomendowanymi".
Pili kawę, potem jeszcze raz, potem Krzysztof zaczął przyjeżdżać na Rataje w piątki, zostawiał samochód pod blokiem Dariusza i szedł piętro wyżej. Dariusz był zadowolony — miał wrażenie, iż to on to urządził, iż jest jakby ojcem chrzestnym tego związku. Chodził po pracy do Krzysztofa opowiadać, jak idzie, pytał, czy się całowali, śmiał się, iż brat w jego wieku zachowuje się jak gimnazjalista.
Po czterech miesiącach Krzysztof przeprowadził się do Beaty. Kancelarię przeniósł formalnie bez problemu, bo i tak pracował głównie zdalnie z klientami z całej Wielkopolski. Dariusz z początku był zachwycony, przychodził na niedzielne obiady, przynosił wino, opowiadał dowcipy. Potem zaczął przychodzić częściej. Potem zaczął przychodzić, kiedy Krzysztofa nie było w domu, bo "akurat szedł z pracy, to wpadł".
Beata nie powiedziała nic przez dwa miesiące. Zauważyła tylko, iż Dariusz zawsze pyta, czy brat ma pieniądze odłożone, czy spłacił już kredyt na biuro, czy ubezpieczył kancelarię na wypadek, "bo wiesz, Beatko, on zawsze był rozrzutny, mama się o niego bała bardziej niż o mnie". Zauważyła, iż kiedyś, szukając ładowarki do telefonu, znalazł w szufladzie komody wyciąg z konta Krzysztofa i stał nad nim dłużej, niż trzeba na znalezienie ładowarki.
Powiedziała Krzysztofowi dopiero w marcu, kiedy siedzieli przy stole w kuchni i obierała jabłka na szarlotkę, a skórka schodziła jedną długą spiralą, bez przerwy.
— Twój brat pożyczył od ciebie pieniądze?
— Nie. A czemu pytasz?
— Bo on mówi tak, jakby już wiedział, iż pożyczy. Tylko jeszcze nie poprosił.
Krzysztof się zaśmiał, uznał, iż żona za dużo sobie wyobraża, iż Dariusz po rozwodzie po prostu szuka u niego ciepła rodzinnego, iż przecież sam go namówił na ten związek, to teraz przychodzi, bo chce widzieć, iż bratu dobrze. Nie potraktował tego poważnie. To była jego pomyłka, ale niewielka — mała rysa na szkle, która jeszcze nie pokazuje, jak kruche jest to, co trzyma.
Rysa powiększyła się w maju. Dariusza zwolnili z fabryki — redukcja etatów, cała zmiana poszła pod topór. Przyszedł w piątek wieczorem, siadł przy stole, zjadł dwie porcje schabowego, a potem powiedział, iż potrzebuje jedenaście tysięcy złotych, bo musi dopłacić zaległy czynsz i spłacić chwilówkę, którą wziął, "żeby się nie wstydzić przed wami, iż nie ma na nic".
Krzysztof dał mu te pieniądze bez umowy, bez terminu, bez jednego słowa na papierze. Beata siedziała przy stole i obierała kolejne jabłko, choć szarlotki nikt już nie potrzebował.
Minęło siedem miesięcy. Dariusz nie oddał złotówki. Zamiast tego zaczął przychodzić z pretensjami — iż Krzysztof jako najstarszy powinien pomagać, iż mama by tego chciała, iż przecież Beatę mu wyswatał, więc "to się chyba liczy jako wkład". Przyszedł raz na Wigilię i przy wigilijnym stole, między barszczem i karpiem, powiedział głośno, żeby wszyscy słyszeli:
— Krzysiek powinien mi pomóc, bo ja mu dałem żonę. A on teraz robi z siebie świętego, jakby zapomniał, od kogo to wszystko ma.
Beata odłożyła widelec na obrus. Nie krzyczała. Wstała, poszła do przedpokoju, wróciła z folderem, w którym trzymała dokumenty rodzinne — stary segregator w kolorze bordo, kupiony jeszcze za czasów pierwszego małżeństwa.
— Dariuszu. Posłuchaj mnie, bo powiem to raz.
Wyjęła z folderu kopię potwierdzenia przelewu na jedenaście tysięcy złotych z datą z maja i położyła ją na obrusie między talerzami.
— To jest dowód, iż twój brat ci pożyczył pieniądze. Beze mnie, bez swatania, bez żadnego "wkładu". On dał ci je, bo jest twoim bratem, nie bo ja z nim jestem. A teraz powiem ci, co się stanie dalej: w tym tygodniu idę do notariusza i spisujemy umowę pożyczki z terminem spłaty — dwadzieścia cztery miesiące, pięćset złotych miesięcznie. jeżeli nie zapłacisz pierwszej raty do końca stycznia, Krzysztof zgłosi to do sądu rejonowego o zapłatę. Nie dlatego, iż jesteśmy mściwi. Dlatego, iż mój mąż nie jest twoim bankomatem, a ja nie jestem twoim dłużnikiem za to, iż mnie znalazłeś na klatce schodowej.
Dariusz otworzył usta, żeby coś powiedzieć o rodzinie, o wdzięczności, o tym iż przecież to on ich poznał. Krzysztof pierwszy raz od lat nie odezwał się w jego obronie. Siedział, trzymał w ręku widelec z kawałkiem karpia i patrzył na brata tak, jak się patrzy na kogoś, kogo trzeba było zobaczyć dawno.
Umowę podpisali w styczniu, u notariusza na Starym Rynku, w obecności świadka. Dariusz podpisał ją bez słowa, czerwony na twarzy, i wyszedł, nie czekając na kawę, którą sekretarka już niosła na tacy. Pierwszą ratę przelał trzeciego lutego, spóźniony o trzy dni, ale przelał. Na Boże Narodzenie w tym roku przyszedł sam, bez pretensji, przyniósł butelkę wina i nic więcej nie powiedział o wdzięczności — po prostu usiadł, zjadł swoją porcję i pierwszy raz od dawna zapytał Beatę, czy syn w końcu przyjechał z Niemiec na święta.
Nie przyjechał. Ale to już była inna rozmowa.
