Mężczyzna w idealnie skrojonej marynarce odsunął talerz i otarł usta lnianą serwetką, którą Magda zawsze wykładała na niedzielny obiad. Spojrzał na żonę tym swoim ciężkim wzrokiem, a ona natychmiast kiwnęła głową, jakby od miesięcy czekali na ten moment. W dłoni ściskała srebrny widelec tak mocno, iż kostki jej zbielały.
— Mamo, mamy do ciebie sprawę — zaczęła Magda, stukając nerwowo paznokciem o krawędź kieliszka. — Chodzi o Mateusza. Wiesz, ile chłopak się teraz uczy. Te kursy językowe, certyfikaty… Zdecydowanie należy mu się trochę normalnego życia. Znaleźliśmy mu przystępne dwuletnie audi w salonie na Ochocie. Wpłata własna jest już prawie zebrana, brakuje nam dosłownie reszty.
Małgorzata w milczeniu obracała w palcach szklankę z ciepłą herbatą. Gładkie ściany przestronnego salonu córki, świeżo pomalowane na modny grafitowy kolor, zdawały się dzisiaj napierać na nią ze wszystkich stron. Dwa lata temu Magda z mężem wzięli kredyt na to mieszkanie na nowym osiedlu w Łodzi i od tamtej pory każda rozmowa schodziła na ich finansowe problemy. Pan domu, Paweł, pracował jako kierownik w dużej hurtowni hydraulicznej, ale ciągle powtarzał, iż ledwo wiążą koniec z końcem. Ich syn, dwudziestoletni Mateusz, siedział teraz rozparty na designerskim krześle i bezgłośnie przesuwał kciukiem po ekranie telefona, całkowicie nieobecny.
— Nie rozumiem — odpowiedziała Małgorzata, czując pod palcami chropowatą fakturę ceramiki. — Przecież Mateusz nie zdał prawa jazdy. Pamiętam, iż za pierwszym razem oblał egzamin teoretyczny.
Magda prychnęła i energicznym gestem poprawiła włosy.
— To drobiazg! Zda za miesiąc. Kurs już opłacony. Chodzi o to, żeby auto już na niego czekało, a nie żeby potem biegał po komisach, jak już będzie miał prawko.
— Najważniejsze to nie tracić tempa — dodał Paweł, wstając, żeby podkręcić głośność meczu. Reprezentacja właśnie rozgrywała kolejny nudny sparing, który służył mu tylko jako wygodne tło do naciskania. — Dzieciak potrzebuje statusu. Żeby nie jeździł jak ostatni frajer zatłoczonym tramwajem numer dwanaście. Dzisiaj bez auta ani rusz. Żadna szanująca się dziewczyna choćby na niego nie spojrzy.
Małgorzata odstawiła herbatę na błyszczący szklany stolik. Kiedyś, sprzedając działkę po swoich rodzicach nad Zalewem Sulejowskim, odłożyła każdy grosz na książeczkę oszczędnościową. Miały być zabezpieczeniem na wypadek choroby, operacji biodra, na którą kazano jej czekać w nieskończoność w łódzkim szpitalu im. Kopernika. Miały być jej spokojem.
— Potrzebujemy stu tysięcy złotych — wypaliła Magda bez ogródek. — Resztę mamy z premii Pawła i mojego dodatkowego zlecenia na grafiki. To dla ciebie drobiazg, mamo. Wiemy, iż te pieniądze od babci Marii leżą u ciebie na koncie i choćby ich nie ruszasz. Traci się przez inflację. A Mateuszowi ta inwestycja zmieni życie.
Zapadła cisza. Za wielkim oknem tarasowym widać było sąsiedni apartamentowiec. W którymś z okien mignęła sylwetka sąsiadki podlewającej kwiaty. Mateusz wreszcie odłożył telefon i z przesadnym zainteresowaniem zaczął skrobać paznokciem niewidzialną plamkę na obrusie.
— Sto tysięcy — powtórzyła Małgorzata smakując każdą sylabę. — Wzięliście pod uwagę, iż ja za miesiąc idę do szpitala na endoprotezę? Że będę potrzebować prywatnej rehabilitacji, bo z funduszu zdrowia czeka się rok?
Magda teatralnie westchnęła, przewracając oczami.
— Mamo, tylko nie zaczynaj znowu udawać męczennicy. Na NFZ wszystko robią za darmo. Trzeba tylko nie histeryzować i poczekać w kolejce. A poza tym, po co ci odkładać na każdy czarny scenariusz? Żyjesz sama, my jesteśmy twoją rodziną. My się tobą zajmiemy.
— Naprawdę? — głos Małgorzaty zabrzmiał ostrzej, niż zamierzała. — Zajmiecie się mną?
— Oczywiście! — Paweł usiadł z powrotem przy stole, skrzypiąc krzesłem. — Jesteś matką Magdy. Ale teraz priorytetem jest Mateusz. On potrzebuje tej inwestycji, żeby wystartować. Jak skończy studia, to przecież zwróci. Prawda, synu?
Mateusz mruknął coś niewyraźnie. Nie podniósł głowy.
Małgorzata spojrzała na swoje dłonie. Knykcie miał nabrzmiałe od zmian pogody, skóra była cienka i sucha. Wzięła głęboki oddech.
— Zanim podejmiemy decyzję o aucie — powiedziała spokojnie — muszę wam coś wyjaśnić. Wasz syn nie jest już studentem Politechniki. Skreślono go z listy w marcu, za niezdanie sesji i trzysta godzin nieusprawiedliwionych nieobecności.
Widelec wypadł Magdzie z ręki, uderzając o talerz z przeraźliwym brzękiem. Paweł zamarł w pół ruchu, a na jego skroniach natychmiast uwydatniły się grube, pulsujące żyły.
— Co ty wygadujesz?! — krzyknęła Magda, zrywając się z krzesła. — On codziennie rano wychodzi na uczelnię! Codziennie widzę, jak pakuje laptopa!
— Na przystanek autobusowy — odparła lodowato Małgorzata. — Wysiada przy Manufakturze i idzie na food court. Siedzi tam z paczką znajomych do wieczora. Grają w karty na pieniądze i zamawiają jedzenie z dostawą. Dziekanat dzwonił do mnie, bo twój mąż zmienił numer, żeby uciec przed telemarketerami. Byłam tam osobiście. Papiery o skreśleniu leżą w mojej szufladzie.
— To kłamstwo! — Mateusz poderwał się gwałtownie, potrącając łokciem kryształowy wazon, który z hukiem potoczył się po stole. Jego twarz przybrała barwę rozmazanego buraka. — Ona zmyśla, mamo! Zazdrości mi, zawsze mi zazdrościła!
— Siadaj — wycedził Paweł przez zęby.
Magda złapała się za głowę, oddychając gwałtownie i płytko. Zaczęła gorączkowo chodzić wzdłuż stołu, stukając szpilkami w podłogę. Wyglądała, jakby zaraz miało jej pęknąć serce.
— No dobrze, niech ci będzie — wyszeptała w końcu. — Popełnił błąd. Pogubił się. Tym bardziej auto jest mu potrzebne! Żeby miał motywację. Zarejestruje się w apce na przewóz osób, zacznie zarabiać. W przyszłym roku wznowi studia, to tylko formalności.
— Znakomity plan — Małgorzata choćby nie próbowała kryć ironii. — Tylko iż samochód nie był mu potrzebny do pracy. Był mu potrzebny, żeby robić wrażenie na swojej dziewczynie, z którą wydawał pieniądze w klubach na Piotrkowskiej. Pieniądze, których nie miał.
W pokoju znowu zaległa cisza, gęsta jak smog nad Łodzią w listopadzie. Zza ściany dobiegły tony wieczornego programu rozrywkowego. Małgorzata wyjęła z torebki plik starannie złożonych wydruków.
— Mateusz wziął piętnaście chwilówek. W sześciu różnych firmach. Przez internet i w punktach na Pietrynie. Podawał mój numer telefonu jako poręczyciela. Przez dwa miesiące windowcy dzwonili do mnie po nocach, grożąc oblaniem drzwi kwasem i zajęciem mieszkania.
Rzuciła papiery na stół. Magda porwała je i zaczęła czytać, kręcąc głową z niedowierzaniem. Paweł powoli odwrócił się w stronę syna. Jego oddech stał się świszczący.
— Ty łachudro — wyszeptał, podchodząc do chłopaka. — Zarżnę cię.
— Tato, spokojnie, ja wszystko wyjaśnię! — pisnął Mateusz, chowając się za krzesłem. — Koledzy mówili, iż to pewna inwestycja. Kryptowaluty, wysoka stopa zwrotu. Myślałem, iż oddam z zyskiem. Babciu, mówiłaś, iż nikomu nie powiesz!
— Milcz! — wrzasnęła Magda, chwytając się za żołądek. — Mamo, jak mogłaś?! Oddałaś nasze pieniądze windykatorom?! To miało być jego dziedzictwo! Ty egoistko!
Małgorzata wstała i starannie wygładziła fałdy płaszcza. Nie czuła już gniewu ani smutku. Czuła tylko ciężar zmęczenia spadający z ramion.
— To nigdy nie były wasze pieniądze, dziecko — rzekła cicho. — Były moje. Spłaciłam długi, żeby oszczędzić sobie zawału serca i żebyście nie musieli wyprowadzać się z tego waszego pięknego, zadłużonego mieszkania. Resztę wydałam na siebie.
— Na siebie?! — Magda patrzyła na matkę, mrugając gwałtownie powiekami. — Co ty kupiłaś?
— Mały domek pod Tomaszowem — Małgorzata zapięła guzik pod szyją. — Z kominkiem i sadem. W piwnicy stoją już słoje. Pieniędzy na koncie nie mam. Ani na samochód, ani na nic innego. Wiosną muszę jeszcze kupić farbę do płotu i sadzonki malin.
W przedpokoju cisnęła chusteczkę do kosza. Z salonu dobiegł ją nagle trzask przewróconego stołu i krzyk córki:
— Zostaw go, Paweł! Zostaw dziecko!
Wyszła na klatkę schodową i przez chwilę wsłuchiwała się w stłumione odgłosy awantury dobiegające zza grubych, dębowych drzwi. Powoli zeszła po schodach, nie czekając na windę.
Wieczorem piła herbatę na swoim nowym ganku i patrzyła, jak nad polami wstaje mgła. Pachniało wilgotną ziemią i dymem z komina sąsiada. Po dwóch tygodniach zadzwonił telefon. Na wyświetlaczu zapaliło się imię wnuka.
— Babcia? — głos Mateusza był cienki i płaczliwy, zupełnie niepasujący do dwumetrowego dryblasa. — Pożyczysz mi pięć dych na doładowanie telefonu? Ojciec zabrał mi wszystkie karty, telewizor i laptop. Powiedział, iż od jutra idę na budowę. Na tynkarskiego pomocnika. Do pana Mirka. Babcia, ja nie dam rady nosić tych worków z klejem, tam jest strasznie…
Przerwała mu. Światło księżyca odbijało się od świeżo umytego parapetu.
— Dasz radę, Mateusz — rzekła spokojnie. — Właśnie takie worki stawiają człowieka na nogi. Jak przepracujesz miesiąc, sam zarobisz na doładowanie.
Rozłączyła się i wsunęła telefon do kieszeni watowanej kamizelki. Musiała jeszcze zanieść narzędzia do drewutni przed porannym przymrozkiem.
