Mam na imię Tomasz, mam trzydzieści dwa lata i od tygodnia zastanawiam się, czy wyrzucić ten magnes do kosza. Stoi przekrzywiony na lodówce, przyklejony do niej od środy, i codziennie rano, kiedy wyjmuję mleko do kawy, przesuwam go palcem na miejsce. Wraca krzywo. Albo to ja go krzywo kleję, albo lodówka ma wadę fabryczną. Ola mówi, iż za dużo w tym myślę.
Mieszkamy w Krakowie, na Ruczaju, w bloku z dwa tysiące ósmego roku, winda działa od poniedziałku, bo w zeszłym tygodniu stała zepsuta trzy dni i matka musiała wchodzić po schodach na czwarte piętro z reklamówką mokrej karmy dla naszego kota Filemona.
Przed wyjazdem do Werony przyniosłem matce klucze i listę. Pisałem ją sam, nie Ola, chociaż teraz, kiedy to piszę, przypominam sobie, iż to Ola podyktowała większość punktów, a ja tylko przepisałem na żółtej karteczce z notesu. Kwiaty co trzy dni. Kota rano i wieczorem. Rolety na noc. Odebrać paczkę z Allegro, bo kurier przyjeżdzie we wtorek między dziesiątą a czternastą. Nie mówiłem matce „dasz radę?". Po prostu zapytałem, czy może, a ona powiedziała „jasne, synku, jedźcie, odpocznijcie", i to mi wystarczyło. Teraz wiem, iż nie powinno.
Matka ma sześćdziesiąt sześć lat, kuleje od pół roku – biodro, czeka w kolejce do NFZ, termin operacji gdzieś w marcu, może w kwietniu. Mieszka trzy przystanki od nas tramwajem, na Dębnikach, sama, od śmierci ojca cztery lata temu. Wiedziałem o tym biodrze. Widziałem laskę pod wieszakiem w jej przedpokoju. I mimo to dałem jej klucze, bo w głowie miałem obraz matki z czasów, kiedy nosiła mnie na barana na Wawel i biegała po schodach jak dwudziestolatka. Ten obraz nie zestarzał się razem z nią.
Wyjechaliśmy w sobotę. Nad jeziorem Garda piliśmy aperol, jedliśmy risotto z grzybami w restauracji, którą poleciła Oli koleżanka z pracy, chodziliśmy po Arenie, robiliśmy zdjęcia pod amfiteatrem. Dziewiątego dnia, w barze przy placu, kelner podał nam dwa espresso i talerzyk z ciasteczkami amaretti, które zjadłem, zanim Ola zdążyła sięgnąć po pierwsze. Zadzwoniła sąsiadka matki, pani Wiesia z parteru – nie do mnie, do matki, ale matka akurat była u siebie, bo byliśmy na wideorozmowie i słyszałem w tle, jak Wiesia pyta przez domofon, czy wszystko gra, bo widziała ją na przystanku bladą jak ściana.
Nie przejąłem się tym wtedy. Pomyślałem: matka zawsze tak mówi o sąsiadkach, iż się za dużo martwią. Teraz wiem, iż to było ostrzeżenie, które wysłałem do kosza, bo nie chciałem psuć sobie urlopu.
Wróciliśmy czternastego dnia, spaleni słońcem, z walizką pełną prania i jednym magnesem kupionym na lotnisku w Bergamo za dwie minuty przed boardingiem, bo Ola przypomniała sobie w ostatniej chwili, iż „trzeba coś przywieźć mamie". Weronę przedstawiał biały domek z czerwonym daszkiem i napisem złotymi literami, kompletnie nie z tego regionu, bo to mogła być zresztą każda włoska miejscowość z katalogu pamiątek. Podałem go matce w przedpokoju tym samym tonem, jakim mówię do Filemona „masz, przysmaczek", i zobaczyłem, jak jej ręka z magnesem zawisła w powietrzu na sekundę dłużej, niż powinna.
Powiedziała „dziękuję, synku, piękny" i poszła do kuchni przykleić go do lodówki. Ja w tym czasie sprawdzałem telefon, bo szef pisał coś o poniedziałkowym spotkaniu. Ola zajrzała do storczyków, pokiwała głową, iż wyglądają dobrze. Nikt nie zapytał matki, jak minęły te dwa tygodnie. Ja nie zapytałem.
Zorientowałem się dopiero we wtorek, kiedy wpadłem po zapasowy klucz do piwnicy, a matka otwierała mi drzwi dłużej niż zwykle, bo jak powiedziała, „kolano mi dzisiaj trochę szwankuje po tych schodach u was". Zapytałem, o jakie schody chodzi, bo przecież u nas jest winda. „Była zepsuta, synku, przez trzy dni, nie chciałam wam pisać na wakacjach, żeby nie psuć nastroju". Stałem w jej kuchni z kluczem do piwnicy w ręku i poczułem, jak coś mi się robi ciężkie w żołądku, w miejscu, gdzie zwykle trzymam wstyd.
Zacząłem liczyć. Trzy przystanki tramwajem, potem kawałek na piechotę do klatki, potem cztery piętra bez windy, dwa razy dziennie przez trzy dni, z laską w jednej ręce i torbą z karmą dla kota w drugiej. Zapytałem Olę wieczorem, czy wiedziała o windzie. Wiedziała. Napisała do mnie SMS-a dziewiątego dnia urlopu – sprawdziłem, mam go jeszcze w telefonie – „winda u Ciebie się zepsuła, Twoja mama pisała do mnie, iż ogarnie". Przeczytałem go na plaży w Sirmione i odpisałem jedno słowo: „ok". Potem wróciłem do opalania.
Dwa dni po powrocie zadzwoniła matka, żeby zapytać, czy jestem wolny w sobotę, bo ma termin wizyty kontrolnej w sprawie biodra i chciałaby, żebym ją podwiózł, bo autobusem to kawał drogi, a taksówki teraz drogie – dwadzieścia osiem złotych w jedną stronę, licząc po taryfie z aplikacji. Powiedziałem, iż jasne, iż pojedziemy. W trakcie rozmowy, kiedy już miałem się rozłączać, dodała, prawie szeptem, jakby się zdradziła: „Tomku, ja następnym razem może nie będę mogła wziąć tych kluczy. Nie mam ci tego za złe. Ale biodro to biodro".
Nic nie powiedziałem wtedy. Odłożyłem telefon i siedziałem przy stole kuchennym, patrząc na ten sam magnes, który teraz wisiał u nas na drzwiach od spiżarni – bo Ola przywiozła drugi, prawie identyczny, dla nas, z tego samego stoiska na lotnisku. Dwa białe domki z czerwonymi daszkami. Jeden u matki, jeden u nas. Pomyślałem, iż to jakiś żart losu, iż kupiliśmy sobie pamiątkę z własnej nieuwagi i rozdaliśmy ją w dwóch egzemplarzach.
W sobotę zawiozłem matkę do poradni na Łagiewniki. W poczekalni, między ogłoszeniem o szczepieniach przeciw grypie i plakatem o profilaktyce cukrzycy, zapytałem ją prosto: „Mamo, dlaczego nie powiedziałaś, iż nie dajesz rady?". Spojrzała na mnie i powiedziała coś, co zapamiętam długo: „Bo się bałam, iż następnym razem poprosisz sąsiadkę. A ja nie chcę być zastępowalna".
Lekarz dał jej termin operacji na dwudziestego trzeciego lutego. Wracając samochodem przez most Dębnicki, powiedziałem matce, iż od teraz, kiedy wyjeżdżamy, zamiast kluczy i listy, zamawiam jej opiekunkę przez agencję na te dni – dwieście pięćdziesiąt złotych za dobę, płacę z Olą po połowie, i iż to nie jest kara dla niej, tylko ulga. Powiedziała, iż to zbyteczny wydatek. Odpowiedziałem, iż już zadzwoniłem do agencji „Senior Plus" na Podgórzu i zapytałem o ceny, mam numer zapisany w telefonie.
Nie zgodziła się od razu. Powiedziała, iż pomyśli. Ale w niedzielę, kiedy przyjechałem po nią na obiad, zobaczyłem na jej stoliku w przedpokoju wizytówkę tej agencji – musiała ją sama znaleźć w internecie i wydrukować w bibliotece osiedlowej, bo u niej drukarka nie działa od lata. Leżała przy kluczach, które teraz zostawia w domu, nie w torebce.
Magnes z Werony wisi u matki na lodówce, krzywo, tak samo jak u nas. Nie poprawiam już swojego. Niech stoi, jak stoi.
