Marian Kowalczyk miał sześćdziesiąt dwa lata, kiedy postanowił przejść szlak pielgrzymkowy na własny sposób – nie do Częstochowy, jak zwykle robią okoliczni ludzie, ale swoją własną trasą: z Zakopanego aż do Krynicy-Zdroju, przez Beskidy, z niczym poza plecakiem i swoim starym owczarkiem Reksiem. Reks miał dwanaście lat, siwy wokół pyska, i od zimy lekko kulał na prawą przednią łapę. Weterynarz w Zakopanem powiedział, iż psu nie zostało już wiele czasu. Właśnie dlatego Marian chciał odbyć tę wędrówkę jeszcze z nim, zanim będzie za późno.
Szli już piąty dzień, osiemdziesiąt kilometrów według mapy schowanej w kieszeni kurtki Mariana, której nie rozkładał od Nowego Targu. Podeszwy stóp paliły, woda w bidonie skończyła się dwie godziny temu, a słońce wciąż stało wysoko nad wzgórzami koło Krynicy. Reks wywalił język na bok, jego żebra unosiły się i opadały szybciej niż zwykle, w krótkich, suchych skokach. Marian zatrzymał się, poszperał w kieszeni plecaka za ostatnim opakowaniem psich przysmaków – puste, tylko okruchy przylepione do szwów. Zgniótł je i schował z powrotem, z przyzwyczajenia, nie dlatego, iż był tu jakiś kosz na śmieci. Telefon pokazywał 14:52 i jedenaście procent baterii.
Wtedy, za zakrętem szutrowej drogi, wyłoniło się to: kuta brama, wygięta jak z obrazka, za nią posiadłość z białymi kolumnami, fontanna cicho szemrząca, a z otwartych okien dobiegała muzyka fortepianowa. Rabaty róż ciągnęły się wzdłuż żwirowej alejki, przycięte dokładnie, bez jednego przekwitłego kwiatu. Mężczyzna w nieskazitelnej liberii stał przy bramie, z rękami splecionymi za plecami.
– Dzień dobry – powiedział Marian, wycierając czoło rękawem. – Co to za miejsce?
– Dom wypoczynkowy, proszę pana. Dla turystów, którzy dotarli do celu. – Mężczyzna przyjrzał się Reksowi, potem popękanym wargom Mariana. – Wygląda pan, jakby bardzo tego potrzebował.
– Jest tu woda?
– Krystalicznie czysta, ze studni głębinowej, basen z systemem filtrów, pić pan może do woli. Czterdzieści dwa pokoje, każdy z własnym balkonem.
– A jedzenie?
– Wszystko, czego dusza zapragnie. Nasz kucharz dwadzieścia lat pracował w restauracji z gwiazdką. Dziś jest sarnina w sosie.
Żołądek Mariana ścisnął się na słowo sarnina. Spojrzał na Reksa, który osiadł wyczerpany przy jego nodze, boki drżące. – On oczywiście idzie ze mną.
Mężczyzna przy bramie skrzywił się, jakby nalano mu kiepskiego wina. – Psy nie mają wstępu na teren. Regulamin. Może go pan przywiązać tutaj, przy latarni, przyniesiemy miskę, jak tylko ktoś znajdzie chwilę.
– Jak długo to potrwa?
– Zmiana w kuchni zaczyna się o szesnastej. – Mężczyzna zerknął na zegarek. – Jeszcze dobra godzina.
Marian stał, język suchy jak papier ścierny we własnych ustach, i liczył: godzina, przywiązany do latarni, podczas gdy wewnątrz gra fortepian. Zrobił pół kroku w stronę bramy, ręka już sięgała do klamry plecaka, żeby go zsunąć. Potem zobaczył prawą przednią łapę Reksa, lekko podgiętą do wewnątrz na żwirze, i zatrzymał się.
– Nie – powiedział, bardziej do siebie niż do mężczyzny. Odwrócił się i ruszył z powrotem na zapylony szlak. Fontanna szemrała dalej za jego plechami, obojętna.
Niecałą godzinę później, gdy słońce stało już niżej i rzucało długie cienie na łąki, dotarli do małego gospodarstwa na skraju lasu. Zwietrzałe drewno, zardzewiały dach z blachy trapezowej z wgnieceniem po jakiejś gradowej burzy, kury grzebiące w pyle, które z krzykiem rozbiegły się na boki. Przed drzwiami siedział na rozklekotanym drewnianym krześle starszy mężczyzna, fajka w kąciku ust, kraciasty koc na kolanach mimo ciepła.
– Dobry wieczór – powiedział Marian zdartym głosem. – Mam straszne pragnienie, i mój pies też.
Starszy mężczyzna popatrzył na Reksa przez moment, potem wstał z trudem, dłoń przycisnął do dołu krzyża. – Za domem jest studnia z najlepszą wodą w całej okolicy. Nic nie kosztuje, nigdy nie kosztowała.
– A dla mojego psa?
– Koło koryta stoi stara emaliowana miska, trochę odpryśnięta przy brzegu, ale czysta. Napełnię mu ją.
– Ma pan coś do jedzenia?
– Zupa ziemniaczana z wczoraj, tylko lepsza po przestaniu, i chleb od piekarza we wsi, piekł dziś o szóstej rano. – Wskazał cybuchem fajki na ławkę koło drzwi. – Niech pan siada, zanim się pan zwali.
Reks już doczłapał się do emaliowanej miski i pił długimi, chlupiącymi haustami, woda pryskała mu na łapy. Starszy mężczyzna patrzył na to bez słowa, potem wszedł do domu i wrócił z kością, na której wisiały jeszcze włókna mięsa. Położył ją koło miski, bez komentarza, i usiadł z powrotem na krześle.
Marian opadł na ławkę, nogi nagle ciężkie jak mokry piasek. Jadł zupę, która pachniała boczkiem i odrobiną za dużą ilością gałki muszkatołowej, i patrzył na Reksa, który trzymał kość między przednimi łapami i wgryzał się w nią z głośnym trzaskiem.
– Co by pan zrobił – zapytał Marian po chwili – gdybym przyszedł bez niego?
Starszy mężczyzna zaciągnął się fajką, dym uciekał bokiem w wieczornym powietrzu. – Dałbym panu zupę i tak. Ale zapytałbym, gdzie się ten pies podział.
Marian przetarł wierzchem dłoni oczy, czując w nich pył całego dnia. Myślał o bramie, o godzinie, którą miał tam czekać, o sarninie w sosie. Potem odsunął tę myśl i nalał sobie kawy z dzbanka, który starszy mężczyzna postawił na stole – czarnej, gorzkiej, o wiele za gorącej.
– Myślę – powiedział – iż zostanę tu kilka dni. jeżeli to możliwe.
– Da się. Stodoła jest sucha, słoma świeża. – Starszy mężczyzna wytrząsnął fajkę o nogę krzesła.
Reks ogryzł już kość do czysta i opadł między dwoma krzesłami, wzdychając, głowę położył na zapylonych butach trekkingowych Mariana. Jego oddech był teraz spokojniejszy, głębszy. Nad blaszanym dachem krążyły pierwsze jaskółki, a gdzieś w oborze krowa zaryczała po wydojeniu. Marian położył dłoń na łbie Reksa, czując, jak drżenie w bokach psa z wolna ustaje, i nie ruszał się już z ławki.
