Kontrole przeprowadzone przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykazały migrację pierwszorzędowych amin aromatycznych z materiałów, z których wykonano przybory kuchenne, bezpośrednio do żywności. Substancje te należą do grupy związków chemicznych, które – zgodnie z aktualną wiedzą toksykologiczną – mogą wykazywać działanie rakotwórcze oraz mutagenne. Ich obecność w żywności jest niedopuszczalna.
Zjawisko migracji polega na przenikaniu składników chemicznych z materiału opakowania lub narzędzia kuchennego do produktów spożywczych. W przypadku omawianych wyrobów proces ten zachodził w stopniu przekraczającym dopuszczalne normy, co stało się podstawą do wydania oficjalnego ostrzeżenia.
Noodle Scoop JUXIONG wycofywany z rynku
Pierwszy z zakwestionowanych produktów to przybór kuchenny o nazwie Noodle Scoop marki JUXIONG. Artykuł oznaczony numerem C153008 oraz kodem EAN 2 020242 210836 pochodzi z Chin. To narzędzie przeznaczone do nabierania makaronu było dostępne w sprzedaży detalicznej, jednak po wykryciu nieprawidłowości zostało objęte działaniami kontrolnymi.
Sanepid prowadzi w tej chwili postępowanie wyjaśniające, które ma ustalić skalę dystrybucji produktu oraz źródło problemu. Na tym etapie nie wskazano jeszcze konkretnych decyzji dotyczących wycofania wszystkich partii, jednak konsumenci zostali jednoznacznie ostrzeżeni przed jego używaniem.
Łyżka do spaghetti z sieci TEDi wycofana ze sprzedaży
Drugi przypadek dotyczy łyżki do spaghetti produkowanej w Niemczech przez firmę RENA Küchenhelfer GmbH z siedzibą w Straubenhardt. Produkt był dystrybuowany w Polsce przez TEDi Sieć Handlowa Sp. z o.o. i oznaczony kodem kreskowym DNP 13 55272001001000000100 224.
W tym przypadku reakcja była natychmiastowa. Już 9 kwietnia 2026 roku, bezpośrednio po uzyskaniu informacji o niezgodności, sieć TEDi wycofała produkt ze sprzedaży we wszystkich sklepach na terenie kraju. Jednocześnie poinformowano centralę w Niemczech, aby przeprowadzić szczegółową analizę jakościową i ustalić przyczyny problemu.
Działania przedsiębiorcy zbiegają się z procedurami stosowanymi w Unii Europejskiej w ramach systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach. Podobne przypadki były już wcześniej odnotowywane w europejskiej bazie RASFF, gdzie regularnie pojawiają się zgłoszenia dotyczące migracji szkodliwych substancji z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Kontrole sanepidu i procedury bezpieczeństwa żywności
Sprawa wpisuje się w szerszy kontekst nadzoru nad bezpieczeństwem produktów codziennego użytku. Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi systematyczne kontrole wyrobów mających kontakt z żywnością, sprawdzając m.in. skład materiałów, ich stabilność chemiczną oraz poziom migracji substancji.
W ostatnich latach szczególną uwagę zwraca się na produkty wykonane z tworzyw sztucznych i barwników, które pod wpływem wysokiej temperatury lub kontaktu z tłuszczami mogą uwalniać niepożądane związki. Dotyczy to zwłaszcza tanich akcesoriów kuchennych importowanych spoza Unii Europejskiej, ale – jak pokazuje ten przypadek – problem może występować również w produktach wytwarzanych na rynku europejskim.
Zalecenia dla konsumentów i realne ryzyko zdrowotne
Organy sanitarne jednoznacznie zalecają, aby nie używać wskazanych produktów do kontaktu z żywnością. Osoby, które je zakupiły, powinny zaprzestać ich użytkowania niezależnie od częstotliwości użycia czy widocznego stanu technicznego.
Pierwszorzędowe aminy aromatyczne mogą przenikać do organizmu wraz z jedzeniem, szczególnie w przypadku gorących potraw. Ich długotrwała ekspozycja jest powiązana z podwyższonym ryzykiem nowotworów, a także uszkodzeniami wątroby i układu krwiotwórczego. Z tego względu normy unijne w tym zakresie są wyjątkowo restrykcyjne i nie dopuszczają ich obecności w żywności.
Działania kontrolne w tej sprawie przez cały czas trwają. Inspekcja sanitarna analizuje kolejne partie produktów oraz monitoruje rynek, aby wyeliminować potencjalnie niebezpieczne wyroby z obrotu.
