Ból rozdarł mi łopatkę, gdy tylko wcisnąłem się głębiej. Głupota. Czysta, zwierzęca głupota. Zobaczyłem cień wiewiórki, która śmignęła w czarną dziuplę starego dębu, i ruszyłem za nią bez namysłu. Pachniała młodo i tłusto — idealny kąsek na leniwe popołudnie, kiedy słońce wisi nad mazurskimi lasami nisko i czerwono, a powietrze pachnie żywicą i kurzem.
Bark wszedł. Łopatki — już nie.
Szarpnąłem się raz, drugi. Kora wbiła mi się w skórę drobniutkimi igłami. Wtedy jeszcze nie krzyczałem. Warczałem tylko głucho, pewny, iż siłą wyrwę się z tej pułapki. Przecież jestem najsilniejszy w całym rezerwacie Safari Park w Kadzidłowie. Nikt nie ośmiela się podchodzić do mojego wybiegu od północnej strony.
Minęło pół godziny. Godzina.
Kiedy słońce przetoczyło się nad koronami sosen i zaczęło przypiekać grzbiet, w moim oddechu pojawił się charkot. Spróbowałem cofnąć się powoli — skóra na karku naciągnęła się i trzasnęła, jakby ktoś rozdzierał stare płótno. Ryknąłem wtedy pierwszy raz. Ten sam ryk, od którego samice kładą uszy, a młode chowają się za kamienie. Tyle iż teraz nikt się nie chował. Nikt nie przychodził.
Leśni ekolodzy zjawili się dopiero przed zmrokiem. Słyszałem ich głosy — niskie, szybkie, pełne strachu. Jeden rzucił: „Zaklinował się na amen. Trzeba wzywać Borowca i chłopaków z weterynarii.”
Borowiec. Znam to nazwisko. To ten chudy człowiek, który dwa lata temu usypiał mnie do przeglądu zębów. Pachniał wtedy środkiem odkażającym i śliwkami w czekoladzie. Pamiętam zapachy lepiej niż twarze.
Ale nikt nie przyjechał.
Noc przyszła zimna — majowa, zdradliwa. W tych stronach noce potrafią zejść do pięciu stopni, choćby po trzydziestostopniowym dniu. Mięśnie mi zesztywniały. Kilka razy próbowałem zwinąć się i pociągnąć, ale za każdym razem ostrze kory odcinało mi oddech. Nad ranem zrozumiałem, iż umrę w tym przeklętym dębie. Nie na sawannie, nie w walce — tylko w dziupli po wiewiórce, jak stary, durny lew z jakiejś dziecinnej bajki.
Drugi dzień był gorszy.
Przestałem ryczeć. Nie miałem siły. Język wysechł mi na wiór, oczy zaszły mgłą. Kiedy zamykałem powieki, widziałem wybieg — tamten duży, z głazami ułożonymi przez człowieka. Pamiętam, jak pierwszy raz mnie tu przywieźli: transport z gdańskiego zoo, klatka śmierdząca olejem napędowym, stukot kół na nierównym asfalcie. Wypuścili mnie, a ja pierwsze trzy dni przesiedziałem na najwyższym kamieniu, patrząc na las za siatką. Pachniał tak samo jak teraz.
Na trzeci dzień przestałem choćby marzyć.
A potem usłyszałem autokar.
Silnik zgasł z charakterystycznym pyknięciem — takim, jakie wydaje stary, zmęczony autokar. Głosy wysypały się na zewnątrz jak groch z puszki: dzieci, dorośli, przewodnik powtarzający, żeby nie podchodzić do siatki z jedzeniem.
— Tutaj, państwo, dąb szypułkowy, około trzystu lat. A w nim…
Urwał.
Zapachniało potem. Ostrym, ludzkim. I jeszcze czymś — gorzkawym, jak kawa z automatu, i chemiczną słodyczą, niby proszek do prania. Obrazy docierały do mnie falami, urywane.
— Żyje? — zapytał ktoś cienko.
— Żyje. Tylko nie wiemy, jak go wyciągnąć. Borowiec będzie za czterdzieści minut.
Poczułem, jak coś zmienia się w gęstości powietrza. Ktoś wyszedł z grupy. Buty na miękkiej podeszwie — chrzęst igliwia był ledwie słyszalny. Mężczyzna. Czułem go: nie niósł strachu. Inni ludzie, kiedy się boją, wydzielają ostry, kwaśny zapach jak rozgnieciona mrówka. Ten pachniał minimalnie inaczej — jak stare kartki książki i tytoń.
Podszedł bliżej.
— Nie podchodzić! — syknął przewodnik. — Zgłodniały jest, trzy dni nie jadł.
Kroki się zatrzymały. Słyszałem oddech — równy, miarowy. Serce biło mu szybciej niż moje, ale zapach się nie zmienił. Nie bał się. Albo bał się czegoś innego.
Mężczyzna zdjął okulary przeciwsłoneczne, które do tej pory wisiały na jego szyi, złożył je starannie i wsunął do kieszeni kurtki. Potem powiedział cicho:
— Dajcie pas holowniczy. Ten z przyczepy technicznej.
— Oszalałeś?!
— jeżeli nic nie zrobimy, zdechnie.
Zapadło milczenie — długie, lepkie. Potem usłyszałem szczęk klamry. Metal uderzył o ziemię. Zapach tytoniu przybliżył się.
— Już, już — szepnął mężczyzna. — Zaraz będzie po wszystkim.
Nie wiem, czemu mu uwierzyłem. Może przez ten zapach — przypominał mi Borowca, tylko bez środka odkażającego. Może przez to, iż mówił do mnie, a nie o mnie. Nie „trzeba go wyciągnąć”, tylko „zaraz będzie po wszystkim”.
Poczułem zimno pasa na zadzie. Szarpnięcie — pierwsze, ostrożne. Potem drugie, trzecie. Ktoś liczył: „Raz… dwa… trzy!” Ból eksplodował w łopatkach tak, iż gwiazdy stanęły mi przed oczami. Ale pas trzymał.
A potem coś trzasnęło.
Nie we mnie — w drzewie. Krawędź dziupli pękła z hukiem, jakby piorun uderzył w sosnę. Wypadłem na ziemię ciężko, całym ciężarem. Pył podniósł się chmurą, zakrztusiłem się. Łapy się pode mną ugięły — trzy dni bez ruchu, bez wody, bez jedzenia.
Ale byłem wolny.
Ludzie cofnęli się momentalnie. Zapach kwaśnego strachu uderzył we mnie ze wszystkich stron. Ktoś krzyknął: „Uciekaj!”, ale adresat nie uciekł. Stał.
Podniosłem się.
Świat się chwiał, kolory rozmazywały. Ale jego widziałem wyraźnie — wysoki, ciemna kurtka, okulary przeciwsłoneczne schowane, ramiona zwisały luźno wzdłuż ciała. Pachniał tytoniem i książkami, i ani kroplą kwaśnego strachu.
Ruszyłem w jego stronę.
Ziemia pod łapami była ciepła, sprężysta. Trzy kroki — wieczność. Nikt nie oddychał. Słyszałem tylko własne serce i ten jego oddech, nagle szybki, urywany. Teraz się bał. Ale nie uciekał.
Zatrzymałem się pół metra przed nim.
Sięgnąłem pyskiem do jego ramienia — tego samego, na którym trzymał pas holowniczy. Czułem, jak drży. Ciepły, żywy. Pachniał solą, tytoniem i jeszcze czymś, czego nie umiałem nazwać. Dotknąłem łbem jego barku — lekko, tylko sprawdzić, czy jest prawdziwy. Czy to nie kolejny miraż, jak te sarny, które widziałem nad ranem, zanim rozpłynęły się we mgle.
Był.
Ktoś za mną jęknął cicho. Przewodnik chyba. Albo dziecko.
Odwróciłem się. Poszedłem w stronę sosen, gdzie za drzewami zaczynał się mój wybieg, mój kamień, mój zapach. Łapy wciąż się trzęsły, ale deszcz już siąpił — drobny, majowy, pachnący młodymi liśćmi i grzybnią. Gdzieś zza drzew dobiegł warkot silnika. Borowiec. Za późno.
Nie obejrzałem się. Nie musiałem. Zapach tytoniu i książek odprowadzał mnie aż do bramy.
Wieczorem, leżąc na kamieniu, słyszałem jak Borowiec kłóci się z kimś przy siatce. Mówił podniesionym głosem coś o tym, iż to nienormalne, iż dziki lew, iż trzeba protokół, iż nikt go nie słucha. Ale ja już go nie słuchałem. Patrzyłem na las, gdzie za świerkami paliły się światła oddalającego się autokaru. Czułem na barku miejsce, gdzie dotknąłem mężczyzny. Nie bolało. Było ciepłe choćby teraz, kiedy deszcz przeszedł w ulewę i spłukał z powietrza wszystkie zapachy oprócz mokrej ziemi i żywicy.
Obok kamienia leżało kilka niedopałków — pewnie któryś z pracowników rzucił, zmieniając wodę. Jeden jeszcze pachniał tytoniem. Zgarnąłem go łapą, bliżej nosa. I zasnąłem.
