Szykowałam się do odwiedzenia grobu męża, gdy usłyszałam dzwonek.
W drzwiach stali Ewa i Marek. Moje dzieci.
Nie widziałam ich od Wielkanocy.
— Taka niespodzianka! — ucieszyłam się. — Wejdźcie, zrobię herbatę. Mam jeszcze wasz ulubiony sernik.
Nie zapytali, jak się czuję ani czy przez cały czas boli mnie biodro. Marek wszedł do salonu, wyjął z kieszeni niewielkie urządzenie i skierował czerwoną wiązkę na przeciwległą ścianę.
— Cztery metry osiemdziesiąt — powiedział.
Ewa zapisała coś w telefonie.
— A kuchnia? — zapytała.
— Kuchnia ma niecałe dziewięć metrów — odpowiedziałam, zdezorientowana. — Po co wam te wymiary?
— Tak tylko sprawdzamy — odparła córka. — Przecież zawsze narzekałaś, iż przydałby się remont.
Nigdy na to nie narzekałam. Mieszkanie może nie było nowoczesne, ale wszystko miało w nim swoje miejsce. Kredens należał jeszcze do mojej matki, stół kupiliśmy z Henrykiem po narodzinach Ewy, a na ścianach wisiały fotografie z całego naszego życia.
Marek wszedł do sypialni. Otworzył szafę, przesunął moje sukienki i zmierzył wnękę.
— Tutaj zmieści się duża garderoba — stwierdził.
— Komu? — zapytałam.
Zapadła cisza.
Ewa nagle zaczęła opowiadać o tłoku na cmentarzach i cenach zniczy. Udawała, iż nie słyszy mojego pytania. Tymczasem jej brat fotografował łazienkę.
Postawiłam przed nimi herbatę. Żadne nie tknęło sernika.
— Dzieci, co się dzieje?
— Nic, mamo — powiedział Marek. — Chcemy tylko wiedzieć, w jakim stanie jest mieszkanie.
Poczułam nieprzyjemny ucisk w żołądku.
— W takim samym jak pół roku temu, kiedy ostatni raz raczyliście tu przyjść.
Ewa skrzywiła się.
— Nie zaczynaj. Mamy pracę, rodziny, obowiązki. Nie możemy ciągle siedzieć u ciebie.
Nie oczekiwałam, iż będą siedzieć. Czasem wystarczyłby telefon. Kilka słów. Pytanie, czy czegoś nie potrzebuję.
Wtedy zadzwonił telefon Marka. Odebrał, sądząc chyba, iż odszedł wystarczająco daleko. Stał jednak w przedpokoju, a ja usłyszałam każde słowo.
— Tak, mierzymy właśnie… Pięćdziesiąt sześć metrów… Drugie piętro, balkon od podwórza… Nie, lokatorka nie będzie problemem. Rodzinny ośrodek już znaleźliśmy.
Oparłam się o stół.
Lokatorka.
Tak nazwał własną matkę w mieszkaniu, które razem z ojcem spłacaliśmy przez dwadzieścia pięć lat.
Marek wrócił do pokoju i zamarł, gdy zobaczył moją twarz.
— Chcecie mnie oddać do domu opieki? — zapytałam.
— Mamo, nie dramatyzuj — odezwała się Ewa. — Po prostu myślimy o przyszłości.
— O czyjej przyszłości?
Córka wreszcie odłożyła telefon.
Wyjaśniła, iż mieszkanie jest dla mnie za duże. Że ostatniej zimy przewróciłam się w łazience. Że w prywatnym ośrodku miałabym opiekę, posiłki i ludzi w swoim wieku. Sprzedaż mieszkania pozwoliłaby pokryć pierwsze lata pobytu, a resztę pieniędzy „sprawiedliwie by podzielili”.
— Już wszystko ustaliliście? — zapytałam.
— Chcieliśmy ci powiedzieć po Wszystkich Świętych — przyznał Marek. — Teraz i tak jesteś bardziej wrażliwa. Ciągle wspominasz tatę.
Spojrzałam na nich i nagle zrozumiałam, dlaczego pojawili się właśnie przed świętem. Cmentarze przypomniały im nie o ojcu, ale o tym, iż ja również kiedyś odejdę. Nie przyjechali odwiedzić matki. Przyjechali obejrzeć przyszły spadek.
— Potrzebujemy tylko aktu własności — dodała Ewa łagodniejszym głosem. — Gdzie go trzymasz?
Wtedy pękło we mnie coś, co przez lata kazało mi ich usprawiedliwiać.
Wstałam, otworzyłam drzwi i wskazałam klatkę schodową.
— Wynoście się.
— Mamo, zachowujesz się jak dziecko — syknął Marek.
— Nie. Po raz pierwszy zachowuję się jak właścicielka tego mieszkania.
Syn rzucił mi jeszcze, iż sama sobie nie poradzę. Córka powiedziała, żebym nie dzwoniła do niej, gdy znowu upadnę. Wyszli obrażeni, pozostawiając na stole kartkę z wymiarami mojego domu.
Nazajutrz odwiedziłam notariusza. Odwołałam pełnomocnictwo, którego kiedyś udzieliłam Markowi do załatwiania spraw w spółdzielni. Sporządziłam testament, ale jego treści nie zdradziłam nikomu.
Potem zadzwoniłam do pani Zofii z sąsiedniego piętra. To ona przynosiła mi zakupy podczas choroby. Ona zawiozła mnie do lekarza po upadku. Jej wnuczka naprawiła cieknący kran, gdy mój syn przez trzy tygodnie nie miał czasu oddzwonić.
Wszystkich Świętych spędziłyśmy razem. Przy grobie Henryka opowiedziałam mu szeptem, co zrobiły nasze dzieci.
— Chyba za bardzo je rozpieszczaliśmy — powiedziałam, ocierając łzy.
Wieczorem Ewa wysłała wiadomość: „Czy już ci przeszło? Musimy dokończyć rozmowę o mieszkaniu”.
Odpisałam tylko jedno zdanie:
„Mieszkanie zostaje ze mną, a komu przypadnie później, dowiecie się we adekwatnym czasie”.
Od tamtej pory dzieci zaczęły dzwonić prawie codziennie. Nagle interesowało je moje zdrowie, zakupy i samopoczucie. choćby proponowały, iż umyją okna.
Słuchałam ich troskliwych głosów i patrzyłam na niewielki ślad po czerwonym laserze, który Marek zostawił na ścianie.
Przez wiele miesięcy nie miały czasu, by zapytać, czy jeszcze daję sobie radę. Wystarczyło jednak, iż pomyślały o wolnym mieszkaniu, a natychmiast przypomniały sobie drogę do matki.
Tym razem drzwi otworzę dopiero wtedy, gdy będę pewna, iż przyszły do mnie, a nie po moje metry kwadratowe.
