Barbara stała w progu z kluczem w dłoni, jakby to była legitymacja, nie kawałek metalu. Nie zapukała. Po prostu weszła, minęła mnie w korytarzu i od razu ruszyła w stronę salonu, gdzie Kuba układał klocki na dywanie.
— Ten fotel powinien stać pod oknem, jak u Zenona — powiedziała, nie patrząc na mnie.
Odstawiłem torbę z zakupami na blat w kuchni i policzyłem w myślach do pięciu. Mieszkamy w tym domu od roku. Ona przyjeżdża, kiedy chce, wchodzi, kiedy chce, i przestawia meble, jakby to był jej salon, a nie nasz.
Nazywam się Piotr Kowalczyk, mam czterdzieści dwa lata, od jedenastu jestem mężem Doroty i od roku mieszkamy w domu po jej ojcu w Osielsku pod Bydgoszczą. Wcześniej, przez dekadę, mieściliśmy się na Wyżynach, w bloku z wielkiej płyty, gdzie zimą kaloryfery grzały tak, iż trzeba było spać przy otwartym oknie. Pracuję jako kierownik zmiany w zakładzie produkującym opakowania kartonowe przy Fordońskiej. Nie jest to praca, z której chwali się na imprezach, ale płacę raty, kupuję buty dzieciom i nikomu nic nie jestem winien.
Teściowa nigdy mnie nie polubiła. Od pierwszego obiadu, jedenaście lat temu, kiedy przyniosłem butelkę wina zamiast kwiatów, bo kwiaciarnia przy Focha była już zamknięta. Patrzyła na tę butelkę jak na dowód w sprawie karnej. Później było gorzej — moje zarobki, mój stary opel astra, którym dowoziłem Dorotę do szpitala, gdy rodziła Zosię, moje "brak ambicji". Znosiłem to, bo Dorota mnie kochała, a ja kochałem Dorotę, i uznałem, iż matka to nie mój wybór, tylko część pakietu.
Dom zmienił wszystko. Zenon, ojciec Doroty, zostawił go w testamencie córce — niewielki budynek w Osielsku, ale z działką i warsztatem stolarskim w garażu, dwustoma metrami, które budował własnymi rękami przez trzydzieści lat. Nie żonie. Córce. Barbara nigdy mu tego nie wybaczyła, choćby po śmierci.
Rok po pogrzebie zaproponowałem, żebyśmy się tam przeprowadzili — dzieci potrzebowały więcej miejsca niż nasze pięćdziesiąt cztery metry na Wyżynach, a dom stał pusty, niszczał. Dorota się zgodziła. Barbara — nie. Zaczęła przyjeżdżać bez zapowiedzi, najpierw w niedziele, potem w środku tygodnia, z kluczem, który sama sobie zrobiła u ślusarza przy Gdańskiej, "bo to przecież też trochę mój dom, mieszkałam tu z Zenonem czterdzieści lat".
Nie mieszkała. Rozwiedli się dwadzieścia lat wcześniej. Ale ilekroć jej to przypominałem, machała ręką, jakby odganiała muchę, i mówiła, iż "formalności to nie wszystko".
Przez dwa lata znosiłem, jak wchodzi bez pukania, przestawia meble "bo tak było ładniej", krytykuje, jak wychowuję Zosię i Kubę. Mówiłem sobie, iż to dla spokoju Doroty, iż nie warto robić z tego wojny. Zauważałem za to drobiazgi, które sam u siebie zaniedbałem: przestałem grać z synem w piłkę na podwórku, bo bałem się, iż Barbara akurat przyjedzie i zacznie komentować. Przestałem śpiewać rano w łazience. Zamykałem się w warsztacie teścia, żeby nikogo nie słyszeć — strugałem tam deski bez celu, tylko po to, żeby ręce miały zajęcie.
We wrześniu, w niedzielę, Barbara przyjechała, gdy akurat malowaliśmy z Kubą płot. Weszła na działkę, obejrzała wiadro z farbą i oznajmiła, iż "Zenon by się w grobie przewrócił, widząc, jaki bałagan tu urządziliście". Dorota, stojąca obok z pędzlem, nie odpowiedziała, jak zawsze. Odłożyłem pędzel na krawędź wiadra, wytarłem ręce w szmatę wiszącą na płocie i powiedziałem, iż chcę porozmawiać. Sam na sam, przy stole w kuchni.
Powiedziałem jej wprost: dom należy do Doroty, nie do niej. Klucz, który sobie zrobiła, oddaje dzisiaj. Wizyty odtąd — po telefonie, nie wcześniej niż dzień wcześniej, i nie częściej niż raz w tygodniu. Barbara zaczęła krzyczeć, iż wychowała córkę sama, iż ma prawo, iż to niewdzięczność. Nie podniosłem głosu, tylko powtórzyłem to samo jeszcze raz, wolniej, tak jak powtarza się instrukcję komuś, kto udaje, iż nie rozumie.
Dorota tego dnia pierwszy raz stanęła obok mnie, a nie obok matki. Powiedziała Barbarze, iż klucz zostaje u nich, iż wizyty owszem — ale na ich warunkach, bo to jest teraz dom jej dzieci, nie muzeum po ojcu.
Trzy dni później poszliśmy z Dorotą do notariusza przy placu Wolności i sporządziliśmy formalne oświadczenie, iż Barbara nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Ślusarz z Gdańskiej wymienił zamek tego samego tygodnia za sto osiemdziesiąt złotych. Nowy klucz dostała tylko Dorota, Kuba, Zosia i ja.
Barbara przyjechała jeszcze raz, bez zapowiedzi, dwa tygodnie później. Stanęła przed bramą, nacisnęła dzwonek. Otworzyłem, nie wpuściłem do środka, tylko wyszedłem na podjazd. Powiedziałem, iż umawialiśmy się na telefon wcześniej. Stała chwilę z torebką przyciśniętą do brzucha, popatrzyła na dom, na nowy zamek błyszczący w drzwiach, odwróciła się i wsiadła do swojego fiata. Odjechała bez słowa.
W tę środę telefon zadzwonił o osiemnastej, tak jak zawsze. Dorota odebrała, powiedziała "cześć mamo", posłuchała chwilę i odpowiedziała, iż w niedzielę pasuje im obiad o czternastej. Odłożyła telefon na blat obok deski do krojenia i wróciła do siekania cebuli. Za oknem Kuba kopał piłkę pod ścianą warsztatu, z którego dobiegał zapach trocin.
