Zbudował mnie szarpnięciem koca o czwartej czterdzieści rano. Mariusz stał nade mną w bokserkach, z telefonem w drugiej ręce, jakby to była żadna niedogodność, tylko drobna prośba przed pracą.
— Wstawaj, mama potrzebuje owsianki przed lekami.
Za nim, w progu naszej sypialni w Gdyni, stała jego matka, Halina, owinięta w mój szlafrok w kolorze musztardy, jakby od miesiąca nosiła go na co dzień. Za oknem jeszcze ciemno, tylko latarnia na Świętojańskiej rzucała żółty pas na sufit. Gdzieś niżej, na klatce, sąsiad z parteru wystawiał worki na śmieci — słyszałam trzask kontenera.
— Zostanie u nas na jakiś czas. Może parę miesięcy — rzucił Mariusz, jakby mówił o dostawie mebli.
Usiadłam na łóżku.
— Przywiozłeś ją, nie pytając mnie?
Halina uśmiechnęła się tak, jakby samo pytanie było czymś nietaktownym.
— Rodziny się nie zaprasza, córeczko. Rodzina po prostu jest.
Osiem lat małżeństwa nauczyło mnie połykać zdania, żeby nie było awantury. Gotowałam, płaciłam rachunki z konta, na które i tak wpływała głównie moja pensja, pamiętałam o terminach u lekarza Haliny, bo Mariusz "miał ważne spotkanie". Kiedy dostałam propozycję kierowniczego stanowiska w firmie logistycznej w Gdańsku, odmówiłam, bo Mariusz powiedział, iż dom bardziej mnie potrzebuje niż awans. On to nazywał wsparciem. Halina nazywała to po prostu obowiązkiem żony.
Ale wyciąganie mnie z łóżka przed świtem, bo mężczyzna po czterdziestce nie potrafił zapamiętać godzin przyjmowania leków własnej matki — to było coś innego. Coś we mnie w tamtej chwili po prostu przestało szukać dla nich usprawiedliwień.
Mariusz wskazał na korytarz.
— Tabletki są w niebieskim organizerze. Owsianka bez cukru. I zrób kawę.
Spojrzałam na budzik.
— Obudziłeś mnie o 4:40 z tego powodu?
Przewrócił oczami.
— Nie rób z tego dramatu.
Halina od razu dorzuciła swoje trzy grosze.
— Dobra żona już byłaby na dole.
Popatrzyłam na oboje i pomyślałam o wszystkich urodzinach, które Mariusz zapomniał, o wszystkich sprawach, które po cichu przejmowałam, o wszystkich przeprosinach, które składałam za rzeczy, których nie zawiniłam. Zamiast się kłócić, uśmiechnęłam się.
— Dobrze.
Mariusz zrobił minę, jakby właśnie wygrał. Wstałam, zeszłam po schodach, ale minęłam kuchnię bez zatrzymania. Weszłam do pokoju gościnnego, wyjęłam z szafy walizkę i zaczęłam pakować ubrania, kosmetyki, laptopa i jedną czerwoną teczkę z zamykanej dolnej szuflady biurka.
Mariusz zjawił się kilka minut później.
— Co ty robisz?
— Wyprowadzam się.
Zaśmiał się.
— Z powodu owsianki?
Zapięłam walizkę.
— Nie. Z powodu ośmiu lat.
Jego twarz stężała.
— To też jest mój dom. Nie możesz tak po prostu wyjść, bo mama potrzebuje pomocy.
Spojrzałam na niego uważnie.
— interesujący dobór słów.
Nie rozumiał dlaczego. Bo zapomniał — a może nigdy naprawdę nie zrozumiał — iż to mieszkanie należało do mnie, zanim jeszcze się poznaliśmy. Po babci Zosi, całkowicie spłacone, wpisane w księdze wieczystej wyłącznie na moje nazwisko. Nazwisko Mariusza nigdy się tam nie pojawiło.
Była jeszcze jedna rzecz, o której wolał nie pamiętać. Firma konsultingowa, którą chwalił się, iż zbudował "własnymi rękami", przetrwała pierwsze dwa lata dzięki pożyczce ze spadku po moim ojcu — sto dwadzieścia tysięcy złotych, przelane na osobiste konto firmowe, każda transza udokumentowana u notariusza w Gdyni. W tej samej czerwonej teczce leżały wydruki z ostatnich czterech miesięcy: prywatne wydatki Mariusza księgowane jako koszty firmy — wyjazd do Zakopanego, zegarek, opłata za kartę Multisport dla Haliny.
Zeszłam z walizką na dół. Halina stała przy kuchence, patrząc na mnie z jawną pogardą, w garnku bulgotała już owsianka, którą sama sobie ugotowała.
— Wrócisz tu na kolanach.
Otworzyłam drzwi wejściowe.
— Może.
Spojrzałam na nią, potem na Mariusza.
— Ale zanim wrócę, dobrze byłoby, żebyście oboje w końcu nauczyli się, gdzie stoi płatek owsiany.
Zamknęłam drzwi i pojechałam do siostry na Chylonię, na tylnym siedzeniu jej starego passata przez trzy dni spałam na rozkładanej kanapie, słuchając, jak przez ścianę jej kot drapie w drzwi balkonu.
Telefon zadzwonił trzeciego dnia, koło dwudziestej pierwszej. Mariusz, głos łamiący się jak u nastolatka.
— Wracaj, proszę cię. Stało się coś strasznego.
Nie krzyczał, nie groził — brzmiał jak ktoś, kto właśnie zajrzał do szuflady, której nigdy wcześniej nie otwierał.
— Co się stało?
— Księgowa dzwoniła. Urząd skarbowy chce kontroli za ostatni rok. Mówi, iż ktoś… iż ktoś przesłał im zestawienie transakcji z firmowej karty. Nie wiem, kto to zrobił.
Wiedziałam, kto to zrobił. Zrobiłam to ja, we wtorek, siedząc na kanapie siostry z laptopem na kolanach, jedną wiadomością e-mail do biura rachunkowego, z kopią dla siebie na wypadek, gdyby ktoś próbował to później zataić.
— A mama? — zapytał jeszcze, ciszej.
— Halina spadła ze schodów, próbując sama zrobić sobie owsiankę. Złamała rękę. Jest w szpitalu na Kartuskiej.
Poczułam ukłucie — nie satysfakcji, tylko czegoś zimniejszego, jakby ktoś nareszcie zapłacił rachunek, który leżał odłożony osiem lat.
— Przykro mi to słyszeć — powiedziałam i naprawdę mi było przykro, choć nie na tyle, żeby wsiąść w samochód.
— Wracaj. Ogarniemy to razem.
— Nie wrócę, Mariuszu. Ale jutro o dziesiątej mam umówione spotkanie z panią mecenas Wroniecką. Chodzi o rozdzielność majątkową, którą powinniśmy byli podpisać osiem lat temu, i o to, żebyś od jutra sam odpowiadał przed skarbówką za to, co księgowałeś jako koszty firmy.
Cisza w słuchawce trwała długo — słyszałam tylko pikanie monitora szpitalnego gdzieś w tle.
— A twoja mama — dodałam — potrzebuje teraz kogoś, kto zapamięta godziny jej leków. To akurat nigdy nie było moim obowiązkiem. Było twoim, od samego początku.
Rozłączyłam się i odłożyłam telefon na stolik obok czerwonej teczki, w której leżały już wydruki z konta, kopia aktu własności mieszkania na Świętojańskiej i numer do notariusza umówionego na piątek. Siostra postawiła przede mną kubek herbaty, kot wskoczył mi na kolana i zasnął, jakby nic się nie wydarzyło. Za oknem, dziewiąte piętro bloku na Chylonii, paliły się światła stoczni w oddali, tam gdzie kończyło się miasto i zaczynało morze.
