Nazywam się Bartek Wrona, mam trzydzieści cztery lata i przez ostatnie sześć lat prowadziłem warsztat samochodowy razem z teściem, Ryszardem. Nie, żebym się chwalił, ale to ja tam siedziałem od siódmej rano, ja odbierałem telefony od klientów, ja się kłóciłem z dostawcą części z Ożarowa, kiedy przysyłali nie to, co trzeba. Ryszard przychodził może trzy razy w tygodniu, głównie po to, żeby wypić kawę i powiedzieć, iż za jego czasów to inaczej się pracowało.
Teraz siedzę w kuchni u teściowej, Danuty, i próbuję jej to wytłumaczyć, a ona patrzy na mnie tak, jakbym ukradł jej łyżki.
Zacznę od początku. Warsztat przy ulicy Kolejowej w Piotrkowie Trybunalskim Ryszard kupił jeszcze w latach dziewięćdziesiątych, za grosze, wtedy to była rudera z dziurawym dachem. Ja przyszedłem do rodziny jako narzeczony jego córki, Moniki, dwadzieścia osiem lat, wtedy mechanik z warsztatu przy Słowackiego, i Ryszard od razu mnie zagadał: chłopie, umiesz naprawiać silniki, to przyjdź, pogadamy o robocie. Przyszedłem. Zostałem.
Przez sześć lat wpompowałem w ten warsztat wszystko, co miałem. Kredyt na nowy podnośnik, dwadzieścia dwa tysiące złotych, wziąłem na siebie, bo Ryszard powiedział, iż firma nie ma zdolności kredytowej. Remont dachu, jakieś jedenaście tysięcy, zapłaciłem z premii, którą dostałem za duże zlecenie od miejskiego MPK. Nikt mi nigdy nie powiedział, iż zostanę współwłaścicielem. Zawsze było „na razie", „później to ustalimy", „po co ci papiery, przecież jesteś rodziną".
Monika i ja rozwiedliśmy się w marcu. Nie było zdrady, nie było awantur na całą klatkę – po prostu przez lata oddalaliśmy się od siebie, ona chciała wyjechać do Wrocławia do pracy w korporacji, ja chciałem zostać przy warsztacie, przy mieście, w którym się urodziłem. Rozstaliśmy się cywilizowanie, tak mi się przynajmniej wydawało. Podzieliliśmy mieszkanie, meble, choćby psa ustaliliśmy na zmianę.
A potem, w połowie sierpnia, zadzwonił do mnie księgowy, pan Krzysztof, z którym współpracowaliśmy od lat.
– Bartek, ty wiesz, iż zmienił się właściciel firmy?
Nie wiedziałem. Okazało się, iż Ryszard, dwa tygodnie po naszym rozwodzie, poszedł do notariusza i przepisał cały warsztat – budynek, sprzęt, dwie podnośniki, wszystko – na Monikę. Sto procent udziałów. Beze mnie. Bez rozmowy, bez ostrzeżenia, bez jednego telefonu.
Pojechałem do niego tego samego dnia. Zastałem go w warsztacie, siedział przy biurku, popijał kawę z tego samego kubka z Legią Warszawa, co zawsze.
– Ryszard, co ty zrobiłeś?
Spojrzał na mnie znad okularów, spokojny jak zawsze.
– Bartek, to była moja firma. Zawsze moja. Ty tu pracowałeś, płacono ci pensję.
– Pensję? Ja tu wpompowałem trzydzieści trzy tysiące złotych własnych pieniędzy! Podnośnik, dach, dwa razy remont instalacji elektrycznej!
– To były inwestycje w firmę rodzinną. A teraz nie jesteś już rodziną.
Powiedział to tak lekko, jakby mówił o pogodzie. Nie jesteś już rodziną. Sześć lat, dwa podnośniki, jedenaście tysięcy złotych na dach, i nagle jestem obcym facetem z ulicy.
Poszedłem do Danuty, bo zawsze była do mnie cieplejsza niż Ryszard. Siedzimy teraz w tej kuchni, pachnie rosołem, na oknie parapet zastawiony słoikami z ogórkami, które akurat kisiła. Radio gra cicho w tle, jakiś program o działkach.
– Danusiu, ty wiedziałaś?
Milczy chwilę, mieszając łyżką w garnku, którego nie trzeba było mieszać.
– Wiedziałam. Ale to sprawa Ryśka i Moniki, ja się nie wtrącam.
– A moje pieniądze? Też się nie wtrącasz?
Nie odpowiedziała. Wytarła ręce w fartuch i wyszła do ogrodu podlewać pomidory, jakby rozmowa się skończyła.
Zadzwoniłem do Moniki wieczorem. Odebrała po czwartym sygnale.
– Wiedziałaś, iż ojciec ci to przepisał?
– Wiedziałam. Bartek, to firma taty. Zawsze była jego.
– A moje pieniądze, Monika? Podnośnik? Dach?
– Możesz wystąpić o zwrot. Prawnie.
Powiedziała to tak, jak się mówi klientowi o procedurze reklamacyjnej. Prawnie. Sześć lat mojego życia, a ona mówi „prawnie", jakby czytała z ulotki.
Nie krzyczałem. Nie trzasnąłem drzwiami. Po prostu pojechałem do adwokata, pani Agnieszki Sowińskiej, której biuro mieści się nad piekarnią przy placu Kościuszki, tam gdzie zawsze pachnie drożdżówkami, choćby jeżeli sprawa, z którą wchodzisz, nie ma nic wesołego.
Przyniosłem jej teczkę – w niej dwie faktury za podnośnik, faktura za dach, wyciąg z konta pokazujący przelewy na materiały budowlane, umowę kredytową z mojego banku. Wszystko poukładane, bo taki jestem, choćby jak boli, to trzymam papiery w porządku.
– Panie Bartku, to jasna sprawa – powiedziała po przejrzeniu dokumentów. – Pan udokumentował bezpośrednie nakłady na majątek firmy w wysokości trzydziestu trzech tysięcy złotych. Możemy wystąpić o zwrot tej kwoty z odsetkami, niezależnie od tego, kto jest właścicielem spółki.
– A jeżeli oni nie zapłacą?
– Wtedy zajmiemy się egzekucją komorniczą. Ale najpierw spróbujemy polubownie. Wezwanie do zapłaty, czternaście dni na odpowiedź.
Wysłaliśmy wezwanie w piątek. W poniedziałek zadzwonił Ryszard, pierwszy raz od naszej rozmowy w warsztacie.
– Bartek, co ty odpierdalasz z tym adwokatem? To rodzinna sprawa.
– Nie jestem już rodziną, Ryszard. Sam mi to powiedziałeś.
Cisza w słuchawce trwała długo.
– Ile chcesz?
– Nie chcę „ile chcę". Chcę tego, co moje. Trzydzieści trzy tysiące plus odsetki. Faktury masz w załączniku od pani mecenas.
Odłożył słuchawkę bez pożegnania.
Trzy tygodnie później dostałem przelew – całość, co do złotówki, plus tysiąc sto odsetek, bez słowa komentarza, bez telefonu, bez esemesa. Zerowy podpis pod przelewem, tylko numer konta nadawcy: Monika Wrona, teraz już pewnie znowu z nazwiskiem panieńskim, tego nie wiem, nie sprawdzałem.
Klucz do warsztatu, ten stary, wytarty, z brelokiem w kształcie koła zębatego, który dostałem od Ryszarda pierwszego dnia pracy, leży teraz w szufladzie mojej komody, obok innych rzeczy, których już nie używam. Nie oddałem go – po prostu przestał pasować, bo wymienili zamki tydzień po tym telefonie.
W zeszłą sobotę otworzyłem własny warsztat, mniejszy, dwa stanowiska zamiast czterech, przy ulicy Wojska Polskiego, ale mój, na mojej umowie, z moim nazwiskiem nad drzwiami. Pierwszy klient, pan Zbyszek z sąsiedztwa, przyszedł z fordem focusem, który nie chciał zapalić w mrozie. Naprawiłem w czterdzieści minut. Zapłacił gotówką, sto osiemdziesiąt złotych, i powiedział, iż wróci.
Nie dzwonię już do Danuty. Nie dzwonię do Ryszarda. Z Moniką wymieniamy czasem esemesy w sprawie psa, kto go bierze w ten weekend, nic więcej. To wystarczy.
