89. Parada Pułaskiego pod hasłem „Za wolność naszą i waszą”

W pierwszą niedzielę października Piąta Aleja ponownie wypełni się biało-czerwonymi flagami. 89. Parada Pułaskiego odbędzie się w niedzielę, 4 października, a na jej czele stanie dr Iwona Korga, prezes i dyrektor wykonawcza Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce oraz członkini Rady Dyrektorów Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej. Jej wybór mocno wiąże tegoroczną Paradę z tematyką historii i pamięci. Instytut Piłsudskiego od dziesięcioleci gromadzi archiwalia związane z historią Polski i Polonii, a sama dr Korga od lat działa w nowojorskim środowisku polonijnym. Obok niej w roli Marszałka Honorowego wystąpi dr hab. Karol Polejowski – historyk, muzealnik i obecny zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Parada Pułaskiego co roku gromadzi na 5. Alei tysiące osób, zarówno uczestników tego wydarzenia, jak i tych, którzy jako widzowie obserwują przemarsz. Fot. Archiwum WEM

Tegoroczna edycja ma szczególny charakter. Stany Zjednoczone obchodzą 250-lecie ogłoszenia niepodległości, dlatego Komitet Główny Parady połączył jubileusz Ameryki z postaciami dwóch Polaków uczestniczących w jej walce o wolność. Oficjalne hasło brzmi: „For Our Freedom and Yours! General Kosciuszko and General Pulaski – Soldiers of Liberty for Poland and America. Saluting 250 years of American Independence” – „Za naszą i waszą wolność! Generał Kościuszko i Generał Pułaski — Żołnierze Wolności Polski i Ameryki. W hołdzie 250-leciu Niepodległości Stanów Zjednoczonych”.

To symboliczne nawiązanie do historii wyjątkowo dobrze wpisuje się w charakter samej Parady. Od dziesięcioleci jest ona nie tylko hołdem dla Kazimierza Pułaskiego, ale również publiczną manifestacją obecności Polonii w jednym z najbardziej reprezentacyjnych miejsc Ameryki.

Historia nowojorskiej Parady Pułaskiego sięga 1937 roku. Rok wcześniej powstał Pulaski Memorial Committee, a 10 października 1937 roku Polonia po raz pierwszy przemaszerowała Piątą Aleją, oddając hołd bohaterowi wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Od tamtej pory zmienił się Nowy Jork i Polonia, sama idea pozostała jednak niezwykle trwała. W paradzie uczestniczą polskie szkoły, parafie, organizacje społeczne i zawodowe, kluby, weterani, zespoły, orkiestry oraz lokalne komitety z Nowego Jorku, New Jersey, Connecticut, ale także z Pensylwanii czy Massachusetts.

Tak jak w poprzednich latach, paradny dzień nie zacznie się od pierwszych dźwięków orkiestr na Piątej Alei. O godz. 9:00 w Katedrze św. Patryka odprawiona zostanie tradycyjna msza św. Jej głównym celebransem ma być bp Witold Mroziewski, biskup pomocniczy diecezji Brooklyn i wikariusz regionalny Brooklyn West. Oprawę muzyczną tegorocznej mszy wzbogaci Chór Jutrzenka wraz z chórami przybyłymi z Rzeszowa. Ma to być kolejny polski akcent w jednej z najbardziej znanych świątyń Nowego Jorku, kilka godzin przed rozpoczęciem przemarszu.

Po nabożeństwie uczestnicy oficjalnych uroczystości spotkają się o godz. 10:30 w 3 West Club przy 51. Ulicy na tradycyjnym śniadaniu.

Parada rozpocznie się o 12:30. Przez kolejne godziny Piątą Aleją przechodzić będą poszczególne kontyngenty prowadzone przez lokalnych marszałków, Miss Polonia i Junior Miss Polonia. To właśnie ta część wydarzenia każdego roku najlepiej pokazuje skalę polonijnej społeczności. Na kilka godzin jedna z najbardziej znanych ulic świata staje się biało-czerwona. Pojawiają się stroje ludowe i mundury, polskie szkoły i sztandary organizacji, rodziny z dziećmi, seniorzy i grupy, które przyjeżdżają do Nowego Jorku z wielu miejsc Wschodniego Wybrzeża.

W roku 250-lecia Stanów Zjednoczonych ten obraz nabiera dodatkowego znaczenia. Pułaski i Kościuszko znaleźli się w Ameryce w momencie, gdy nowe państwo dopiero walczyło o swoje istnienie. Dziś potomkowie kolejnych fal polskiej emigracji maszerują środkiem Manhattanu już jako część amerykańskiego społeczeństwa.

Parada pozostaje więc wydarzeniem jednocześnie bardzo polskim i bardzo amerykańskim. Jest przypomnieniem historii, ale przede wszystkim pokazuje społeczność, która przez cały czas tu jest – organizuje się, wychowuje kolejne pokolenia i każdego roku wraca na Piątą Aleję. 4 października zrobi to po raz 89.

WEM